loading...

روستای خوراوند

          خداوندا خوراوند را نگه دار             مکان مهر و پیوند را نگه دار   پایان نامه  کارشناسی خواهر بزرگوار خانم مبینا هاشمی فرزند کربلایی رضا هاشمی بدین وسیله از زحمات ارزنده وصادقانه ی این خواهر عزیز سپاسگزاریم و خسته نباشید جانانه به ایشان تقدیم می کنیم - مبینا خانم سعادت ،بهروزی،وموفقیت را براتون آرزومندم -کار بسیار جالبی است - امیدوارم با نظرات ارزشمند خود وبلاگ خوراوند را…

تحقیق ارزنده ای در باره خوراوند -کاری از خانم مبینا هاشمی فرزند آقارضا هاشمی

خـــوراوند بازدید : 365 جمعه 29 / 01 / 1393 نظرات ()

 

        خداوندا خوراوند را نگه دار             مکان مهر و پیوند را نگه دار

 

پایان نامه  کارشناسی خواهر بزرگوار خانم مبینا هاشمی فرزند کربلایی

رضا هاشمی بدین وسیله از زحمات ارزنده وصادقانه ی این خواهر عزیز

سپاسگزاریم و خسته نباشید جانانه به ایشان تقدیم می کنیم -

مبینا خانم سعادت ،بهروزی،وموفقیت را براتون آرزومندم -کار بسیار

جالبی است - امیدوارم با نظرات ارزشمند خود وبلاگ خوراوند را

پرمحتوا تر نمایید-                              باتشکر فراوان -

                                               مدیر وبلاگ-هاشمی

                           

                            به  نام خدا

فهرست:

عنوان................................................................................................. 4

چکیده................................................................................................. 4

مقدمه................................................................................................. 4

فصل اول

موضوع تحقیق...................................................................................... 5

وجه تسمه ........................................................................................... 5

موقعیت جغرافیایی.................................................................................. 5

وضعیت اقتصادی.................................................................................... 6

راه های ارتباطی..................................................................................... 6

بافت جمعیتی......................................................................................... 6

پوشش گیاهی........................................................................................ 7

پوشش جانوری...................................................................................... 7

آثارتاریخی............................................................................................ 7

مزارع تابع............................................................................................ 8

چشمه ها.............................................................................................. 8

غارها.................................................................................................. 9

قلعه ی روستای خوراوند............................................................................ 9

مساجدروستای خوراوند............................................................................. 9

قنات ها................................................................................................ 10

اهداف تحقیق......................................................................................... 11

بیان مسئله............................................................................................ 11

اهمیت وضرورت تحقیق........................................................................... 11

فصل دوم

جامعه وفرهنگ...................................................................................... 12

پیشینه تحقیق........................................................................................ 12

فصل سوم

روش تحقیق......................................................................................... 13

محدودیت های تحقیق............................................................................... 13

فصل چهارم

امکانات روستای خراوند درگذشته وحال........................................................ 14

اشکال محل سکونت ووسایل زندگی(ریخت شناسی(.......................................... 15

دوره گردها........................................................................................... 18

خوراک................................................................................................ 18

پوشاک................................................................................................ 21

زیورآلات.............................................................................................. 22

مشاغل روستا........................................................................................ 23

همیاری چوپانان ودامداران........................................................................ 25

همدستی نان واکن ها............................................................................... 26

شیروره کردن........................................................................................ 26

نظام ارباب ورعیت.................................................................................. 28

تقویم زراعی......................................................................................... 29

تقویم آب وهوا....................................................................................... 30

برخی پیش بینی ها درباره ی بارش باران....................................................... 33

باران خواهی......................................................................................... 33

ازدواج................................................................................................ 33

طلاق.................................................................................................. 38

مرگ ومیروبیماری ها.............................................................................. 38

تولد.................................................................................................... 39

ختنه کردن............................................................................................ 41

اعیاد................................................................................................... 41

یلدا..................................................................................................... 45

محرم.................................................................................................. 45

نمادهای مراسم عذاداری........................................................................... 47

تعزیه وپرده خوانی................................................................................. 49

پنج دری.............................................................................................. 50

برخی مناسبتهای قمری(اربعین،صفر،رمضان)................................................. 50

آداب استقبال وبدرقه ی زائران................................................................... 51

بازی های محلی..................................................................................... 52

برخی شوخی های اهالی روستای خوراوند....................................................... 54

فال ها................................................................................................. 55

جن..................................................................................................... 55

برخی عقاید مردم روستادرباره ی جن........................................................... 55

برخی عقاید مردم روستا درباره ی ارواح....................................................... 57

آل...................................................................................................... 58

برخی عقاید مردم روستا درباره ی آل........................................................... 58

برخی دیگرازعقاید وخرافات روستائیان......................................................... 59

نظر.................................................................................................... 60

مثالهای محلی........................................................................................ 61

لغت نامه ی مردم روستای خوراوند............................................................... 66

راویان................................................................................................. 67

منابع................................................................................................... 68

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عنوان :

برسی عقاید  وباورها و آداب ورسوم مردم روستای  خوراوند.

 

چکیده:

دراین  تحقیق  سعی  شده  است  که به  طور اجمالی  با استفاده از روش  میدانی  و تکنیک های مشاهده و مصاحبه ، اطلاعاتی در مورد  شیوه ی سکونت ، آداب و رسوم ، خرافات و اعتقادات  مردم  روستای  خوراوند  به دست آوریم  و مطالعاتی را در این زمینه انجام دهیم تا بتوانیم  به چگونگی اعتقادات و نحوه ی زندگی مردمان این جامعه درگذشته و حال بپردازیم.

فصل اول:

موضوع تحقیق:

گزارش اجمالی از فرهنگ  و جامعه ی روستای خوراوند و برخی عقاید و باورهای این جامعه می باشد.

این تحقیق به موضوعات فرهنگی ، سیاسی واجتماعی در زمان حال و گذشته می پردازد و اطلاعات به دست آمده بیشتر از مصاحبه  با بزرگان و ریش سفیدان روستا می باشد.

وجه  تسمه ی  روستای خوراوند:

خوراوند از روستاهای قدیمی شهرستان خمین و از توابع استان مرکزی می باشد.واژه ی خوراوند از دو کلمه ی خور و آوند  ترکیب یافته است.

خور: به معنی جلالت وشوکت .

آوند : به عنوان پسوند به کار رفته است.[1]

خوراوند را به آفتابی که از پست کوه طلوع کرده باشد نیز معنی کرده اند.

همچنین خووراوند را به معنای خورنده و آوند به معنای کاسه (کاسه خور) نیز معنا کرده اند.[2]

نقشه(قسمت ستاره دارموقعیت خوراوند را بیان می کند)

موقعیت  جغرافیایی:

خوراوند در سال های پیش جزِء دهستان حمزه لو در 15 کیلومتری شمال خمین با آب و هوایی سردسیر و در کوهستان ومشرف به کوه سرخ است که  دارای 552 تن که در حال  حاضر نیمی ازآن به دلیل  خشک سالی های پی در پی  به شهرهای بزرگی چون تهران مهاجرت کرده اند . افق دید این روستا در جنوب وشمال باز است و از نظر دسترسی به آب دارای یک قنات (که هم اکنون کاملا خشک شده است) که در شمال روستا  قرار دارد و همچنین یک چاه مشرف به  استخر در جنوب روستا که  آب مزارع ده  پایین را تامین می کند.

روستای خوراوند در گذشته های دور به دو بخش خوراوند علیا و خوراوند سفلی تقسیم  می شده که بخش علیا به دلیل خشک سالی و کم آبی و نا امنی خالی از سکنه شده است و اهالی این بخش به خوراوند سفلی پیوسته اند.

وضعیت اقتصادی مردم روستای خوراوند:

بنا به اطلاعات بدست آمده از بزرگان روستا اکثریت  مردم به شغل دامداری و کشاورزی مشغولند  که متاسفانه به دلیل کمبود آب و استفاده  از روشهای سنتی و کمبود زمین های قابل کشت به  مراتب اهالی گرایش به دامداری پیدا کرده اند که این خود باعث از بین رفتن پوشش گیاهی این منطقه به دلیل افزایش دام وچرای بیش از حد آن شده است . در کل می توان گفت  دامد اران نیز به دلیل نبود  پوشش گیاهی مجبور به خریداری  مزارع اطراف و پرداخت هزینه های سنگین هستند که این خود  باعث فقر هر چه بیشتر مرد مان این آب و خاک شده است.

راه های  ارتباطی روستا:

راههای ارتباطی روستا با شهر وروستا های دیگر از طریق جاده ی آسفالت  می باشد . مسیرهای رفت وآمد به مزارع روستا  نیز از طریق جاده ی خاکی صورت می گیرد . این روستا دارای یک جاده ی اصلی که ازسمت جنوب به دهستان صالحان (شهابیه) و از سمت جنوب غربی به شهرستان خمین می رسد . همچنین از سمت شمال به روستای خوگان می رسد. جاده ی آسفالت این روستا از سمت شهابیه به سمت شمال یک بانده است که دولت برنامه هایی برای دو بانده شدن آن در دست اجرا دارد.

بافت جمعیتی روستا:

طی سال های گذشته مهاجرت های فراوانی در این روستا صورت  گرفته که می تواند دلایل مختلفی از جمله : کاهش منابع آب و کمبود امکانات و نبود مشاغل تامین کننده ی معاش خانواده و... را باعث افزایش این مهاجرت ها دانست. بیشتر این مهاجرت ها گریبانگیر جوانان روستا شده است . امروزه کمتر جوانی می تواند  در روستا شغلی پیشه کند و در روستا ماندگار شود . البته قابل ذکراست که با افتتاح معدن طلای روستا بیشتر جوانان روستا حتی از روستا های دیگر جذب این معدن شده اند. حتی دیده شده بعضی از جوانان که به شهرهای دیگر مهاجرت کرده اند به روستا باز گشته اند . قبل از کشف معدن طلا اگر کسی تصمیم می گرفت در روستا بماند تنها چند گزینه ی شغلی پیش و روی او بود ازجمله : کارگرساده ی فصلی ، دامداری ، چوپانی ، و کشاورزی در زمین های محدود.

می توان گفت که حدود دو سوم (2/3) جمعیت روستا به شهر های اطراف از قبیل : خمین ، تهران ، اراک ، محلات ، دلیجان و به خصوص دهستان صالحان مهاجرت کرده اند.

پوشش گیاهی :

از نظر پوشش گیاهی روستای خراوند قابلیت رشد گیاهان فراوانی را دارا می باشد . از جمله گیاهانی که در صحرا های روستا می رویند : کنگر، بادام کوهی ، سیب کوه ی (شبیه به خرما است وبه رنگ سبز لپ سرخ) ، کرفس کوه ی ، مَنا (که برای تهیه ی خورشت از آن استفاده می کردند (بارهنگ ، تبلقه ، قُدامه ، آویشن ، ریواس و...و از لحاظ  کاشت درخت هم  بیشتر درختانی از قبیل : بادام ، گردو، سنجد ، توت ، صنوبر، بید ، و...کاشت می شود

مردم روستا از صحرا دانه هایی شبیه خاک شیر می چینند و از آن به عنوان آدامس استفاده می کنند که به آن سَقِج می گویند.

پوشش جانوری :

از نظر پوشش جانوری روستای خوراوند نسبتا متنوع است. حیوانات مختلفی از قبیل :آهو ، گرگ ، شغال ، روباه ، کفتار ، خرگوش ، جوجه تیغی ، مار، لاک پشت ، موش صحرایی و... در روستا مشاهده شده است. و پرندگانی از قبیل: جغد ، شاهین ، قرقی ، گنجشک ، هدهد (شانه به سر) ، بلبل ، یا کریم ، خفاش ، عقاب و...مشاهده شده است.

آثار تاریخی:

_غار کوه سرخ : این غار در بخش حمزه لو خمین واقع  شده است و از طریق جاده ی روستای واپیله به راحتی می توان به  دهانه ی غار رسید. به عقیده ی برخی افراد که درون آن رفته اند این غار بسیار عمیق و طول آن به چندین  کیلومتر می رسد که برای کوهنوردان بسیار مفید و با ارزش است [3]( این غار در محدوده ی تصرفی  معدن طلا واقع  شده است و به زودی نابود خواهد شد).

_سنگ نگاره ها: سنگ نگاره ای در کوه سرخ خوراوند ( درشمال شرق شهرستان خمین) یافت شده که با فاصله ی 31 کیلو متری از مرکز شهر قرار دارد.[4]

_قلعه ی تاریخی : تنها یک قلعه ی تاریخی در روستای خوراوند وجود دارد که بسیار زیبا واز دوره ی قاجاریه است که در آن از مصالح خشت وچوب استفاده شده است.[5]

مزارع  تابع روستای خوراوند:

_مزرعه ی مهران خان یا حاج محمد حسین سلطانی : که درسمت شمال روستای خوراوند قرار دارد و دارای یک چاه آب می باشد که با برق کار می کند.

_مزرعه ی عباس آباد : که در سمت شرق روستا قرار دارد که دارای یک قنات می باشد که امروزه به دلیل خشک سالی دیگر آبی ندارد وخشک شده است.

_مزرعه ی سِلِکلو: که نزدیک  به 30 تا 40 هکتارزمین قابل کشت دارد ( آب آن با قنات تامین می شود ) البته این مزرعه دارای دو چشمه است  که یکی از آنها در گذشته زمانی که زمین ها را شخم می زد ند ضربه ای به دهانه ی آن  وارد شده  که  باعث نشست آب آن  قنات شده است و دیگر اثری از آن باقی نیست و یک چشمه ی دیگر که در سمت جنوب  سلکلو قرار دارد و آب بسیار کمی دارد به شکلی که  فقط  با ظرف کوچک  می توان از آن آب  برداشت. آب سلکلو به گفته ی اهالی ده  نَذَر کرده است و تا به حال خشک نشده است.

در گذشته حدود 3 هکتار از سلکلو متعلق به امیر مفخم  بختیاری بوده است.

چشمه ها:

_چشمه کوره یا چشمه آقانبی: که نزدیک به 2هکتار زمین قابل کشت دارد وهنوز هم درآنجا کشت می شود.

_چشمه ی استاد میرزا : که در نزدیکی روستای قلته  قرار دارد و آنجا نیز 2 هکتار زمین زمین قابل کشت دارد و یک  قنات بسیار کوچک که  در آن مزرعه وجود دارد.

 

 

غارها ی روستا ی خوراوند :

در روستای خوراوند 2 غار وجود دارد. یکی به نام تک غار و دیگری به نام سه غار . امروزه این غارها به دلیل وجود معدن طلا به سهام داران معدن تعلق گرفته ( از طرف دولت) که به دور آن حصار کشیده و اجازه ی ورود به آن منطقه به کسی داده  نمی شود. این منطقه توسط  نگهبانان بومی حفاظت می شود . تک غار در قدیم  به  پنج علی معروف بوده است. در این غار در گذشته ها  از احشام نگهداری می شده است و خود چوپان نیز برای در امان ماندن از سرما به داخل غار می رفته است. بعضی از اهالی نقل می کنند  که در داخل غار چیزی شبیه به خانه درست کرده  بودند و به  آن  مَرد خانه می گفتند. به معنی خانه ای که مرد وجود دارد یا زندگی می کند.

قلعه ی روستای خوراوند:

در زمانهای گذشته به دلیل نا امن بودن منطقه ، منازل و امکانات اهالی از جمله چاه آب در داخل قلعه وجود داشته است. در چهار طرف قلعه برج هایی برای نگهبانی و سوراخ هایی برای تیراندازی در نظر گرفته اند . به نقل ازبزرگان ده در چهار طرف روستا چهار برج نگهبانی به صورت جداگانه وجود داشته است. که درآن دائم نگهبان وجود داشته است و به گفته ی اهالی یکی فریاد می زده  بیدار باش و دیگری می گفت هوشیار باش.

این قلعه در زمان امیر مفخم بختیاری با خراب کردن برخی از ساختمان های داخل قلعه ، آن را به اصطبل اسب تبدیل می کند.

مساجد روستای خوراوند:

در روستای خراوند 3مسجد وجود داشته است. اولین روستا مسجد جامعه است که  قدمت آن بیشتراز همه است ودر مرکز روستا قراردارد وبعد مسجد حاج صمد است که در بین اهالی به مسجد کوچیکه معروف است و کنار رودخانه واقع شده است و هنوز هم وجود دارد و از آن استفاده می شود. در داخل این مسجد یک چاه قرار دارد که روی آن پوشیده شده است که اهالی  در آن قسمت فرش پهن نمی کنند این چاه در سمت چپ ورودی مسجد و در قسمت ورودی زنان قرار دارد آنها عقیده دارند که این چاه بسیار مراد دهنده است. مسجد بعدی مسجد  کربلایی علی اکبر است که در روبروی حمام عمومی واقع شده است اهالی نقل می کنند که کربلایی علی اکبر یکی از اطاق های منزل خود را به شکل مسجد در می آورد و آن را وقف می کند این مسجد کوچکترین مسجد روستا بوده  که از آن  زیاد استفاده نمی شده و آن را به کتابخانه تبدیل می کنند که درسال های پیش به دلیل جاده سازی این مسجد را تخریب می کنند و از آن تنها یک قطعه کاشی که به دیوار آن چسبانده بودند باقی مانده است.

قنات های روستای خوراوند:

در گذشته خوراوند 3 قنات داشته است. به نام های کهریزنو، ده بالای علیا ، ده پایین سفلی که متعلق به امیر مفخم بوده است.

_قنات ده پایین: این قنات از وسط ده عبور می کند و به داخل استخری که در روستا قرار دارد می ریزد و کشاورزان برای کشاورزی از آن استفاده می کنند که امروزه به دلیل خشک سالی آب بسیار کمی دارد و به نقل از اهالی تا به حال سابقه ی خشک سالی نداشته است.

برخی از زمینهای جنوبی تر با استفاده از چاه آب و موتورآب آبیاری می شوند.

_قنات ده بالا: که آب آن از زیر کوه سرخ تامین می شده است  که آب را به داخل استخر هدایت می کردند که نزدیک به 6 – 7 سال است که کاملا خشک شده است و کشاورزان ده بالا با حفر چاه عمیق به صورت ساعتی آب را به داخل استخر هدایت و برای کشاورزی استفاده می کنند ( بیشتر برای جلوگیری ازخشک شدن باغها ) زمینهای ده بالا  به صورت دیم کشت می شوند. آنها هزینه های سنگینی را در ازای خرید آب پرداخت می کنند. (عکس3)

_قنات کهریز نو: مادر چاه این قنات در نزدیکی قلعه است که آب آن از زیر زمین ده عبور می کند و در قسمت جنوب غربی روستا در حوالی  رودخانه از طریق جوی آب به  مزارع کهریز نو منتقل می شده است. در حال حاضر این قنات  کاملا خشک شده است ( قریب به ده سال است)

امروزه تنها قسمتی از زمینهای ده پایین با استفاده از روشهای مکانیزه آبیاری می شود و الباقی به صورت سنتی می باشد.

فصل  دوم:

جامعه  و فرهنگ:

جامعه به گروهی از انسان ها اطلاق می شود که در طول هزاران سال با یکد یگر زندگی کرده اند و در سرزمین معینی سکنا گذیده اند وسرانجام خود را خود را به عنوان یک واحد اجتماعی متمایز از گروه های دیگر سازمان داده اند. افراد هر جامعه همچنین فرهنگ مشترکی نیز دارند. درصورت وجود هر جامعه ای فرهنگ منطبق با آن جامعه نیز یقیناً وجود خواهد داشت. هرجامعه فرهنگی  دارد  که از نسلی به نسل بعد منتقل می شود. برخی خرده فرهنگ ها با گذشت زمان منسوخ شده و از بین می روند یا دچار تغییر می شوند. امروزه فناوری یکی از عامل های موثربر دگر گونی های اجتماعی و فرهنگی است.

فصل چهارم:

امکانات روستای خوراوند  در گذشته وحال:

در گذشته امکانات روستای خوراوند بسیار محدود بوده است به گونه ای که نزدیک به یک دهه ی پیش در این روستا نه از گاز شهری خبری بود و نه از تلفن و نه از آسفالت و...

در سال های دور حمل و نقل به وسیله ی قاطر و الاغ صورت می گرفته و به اصطلاح محلی ها جاده  خَرک سوار بوده است .  به گونه ای که اهالی  برای رفتن  به روستاها و شهرهای اطراف باید  ساعت های  زیادی را در راه سپری می کردند. بزرگان روستا نقل می کنند  که در گذشته اگر شخصی قصد سفر به شهر خمین را می کرد  باید  سوار خر یا قاطر می شد و به سمت شهر حرکت می کرد او یک روز در راه  بود تا به مقصد برسد . آنها برای بازگشت از خمین باید شب را در آنجا می ماندند و روز بعد به سمت روستا حرکت می کردند . آنها نقل می کنند که اگر کسی در خمین بستگان نزدیکی داشت شب را در آنجا می ماند  در غیر این صورت باید شب را در کاروانسرایی در خمین که اهالی آن را گاراج کَلَه فاطمه ( کربلایی فاطمه ) می نامیدند می ماندند و به اصطلاح حیوانهای خود را در آنجا آب وجو می کردند.

در گذشته به دلیل نبود گاز مردم روستا از نفت برای سوخت در چراغها وبخاری ها استفاده می کردند . نفت به صورت کوپنی بود که بعد از قطع شدن کوپن توسط  دولت اهالی با کپسولهای گاز منازل خود را گرم می کردند. اما امروزه با کشیده شدن گاز شهری به این روستا مردم از آرامش و آسایش بیشتری برخوردارند.

در این روستا در منازل تلفنی وجود نداشت و تنها تلفن ثابت در مخابرات روستا قرار داشت که تماسهای اهالی از دوطرف از مخابرات صورت می گرفت . به این صورت که بعد از تماس اقوام با مخابرات و گفتن نام آن شخص ، مخابرات اسم آن فرد را از بلندگو اعلام می کرد تا آن شخص به مخابرات برود و منتظر تماس او باشد و یا از مخابرات چی درخواست کند که شماره ی مورد نظر را برای او بگیرد تا بتواند صحبت کند. اما خوشبختانه  با ورود تلفن های ثابت در منازل این مشکلات دیگر وجود ندارد. این روستا از تلفن های بی سیم که البته بسیار برای روستائیان مشکل آفرین شده است که از جمله ی آن مشکل ها می توان به : داشتن وسایل همراه تلفن مثل شارژر ، آنتن ، و دستگاه های مخصوص که سیم کارت در آن قرار می گیرد که خود باعث زحمت روستائیان است و همچنین خراب شدن و سوختن بسیاری از این دستگاه ها توسط رعد و برق و نبود جای گزینی برای آن که اهالی به صورت اجبار سیم کارت ها را از دستگاه خارج کرده و داخل گوشی مبایل انداخته اند. حال چگونگی محاسبه ی تعرفه ی مکالمات که بیشتراز تلفن ثابت می باشد نیز جای خود دارد.

در این روستا یک حمام عمومی وجود دارد که درسابق به جای آن حمام خزینه ای وجود داشته است که از هیزم سوخت آن تامین می شده است ، این حمام عمومی در بعضی روزها باز می باشد . در این حمام قسمت زنانه ومردانه جدا می باشد که توسط حمام چی نگهداری و تمیز می شود. اهالی به صورت روزانه مبلغی را در صورت استفاده پرداخت می کردند که امروزه به صورت سالیانه محاسبه می کنند. درحال حاضر با وجود لوله کشی درداخل منازل کمتر کسی برای رفتن به حمام تمایل نشان می دهد. ( در گذشته به جای لباس زیر درحمام های عمومی از لونگ استفاده می کردند) .

قبلاًهیچ نانوایی در روستا وجود نداشت واهالی نان مصرفی خود را خودشان می پختند. اما امروزه به همت بانوان روستا یک نانوایی در روستا راه اندازی شده است که نان محلی در آن پخت می شود (به اصطلاح عامیانه خشکه پزی) که فروش آن به صورت کیلویی است.

روستای خوراوند دارای یک مرکز بهداشت و یک مخابرات که بخشی از آن نیز به پست بانک تبدیل شده است و سه سوپر مارکت ، دفتر دهیاری ، و یک دبستان می باشد. در سابق مقطع راهنمایی نیز وجود داشت که به دلیل کمبود دانش آموز رو به تعطیلی نهاد و در حال حاضر مخروبه ای بیش نیست.

اشکال  محل سکونت و وسایل زندگی ( ریخت شناسی ) :

در گذشته ها در این روستا ، روستائیان منازل خود را با گِل می ساختند بدین صورت که خاک را از صحرا می آوردند و با آب مخلوط می کردند و گل می ساختند آنها عقیده داشتند که هرچقدر گل را با پا بیشتر لگد مال کنند گل مرغوب تری بدست می آید . آنها پی ساختمان را با سنگهای بزرگی که از صحرا تهیه می کردند می ساختند به این صورت که نزدیک به  نیم متر از زمین را می کندند و پراز سنگهای تکه تکه شده می کردند و تا نیم متر و در برخی موارد تا یک متر از دیوار را با سنگ بالا می آوردند و بعد گل آماده شده را روی آن می ریختند آنها دیوارهای ساختمان هایشان را به صورت ردیفی ( یعنی: یک ردیف کامل به طول نیم متر پراز گل می کردند و روی آن را صاف می کردند تا به اصطلاح خودش را بگیرد و بعد ردیف بعد را می کشیدند ). عرض هر یک از پی ها ی ساختمان را تا یک متر در نظر می گرفتند تا تابستان ها از گرما و زمستانها از سرما  در امان بمانند . سقف منازل را بیشتر از چوب می ساختند . به این صورت که روی سقف را  تیر های چوبی تهیه شده از درخت  صنوبر می چیدند و بین هر یک از تیر ها را با چوب های تکه تکه شده و حصیرچوبی و یا تخته می پوشاندند تا از ریختن گلی که روی آن کشیده می شود جلوگیری کنند. آنها سالی یک بار یا یک سال در میان و بسته به وضعیت پشت بام ، یک لایه از گل روی آن می کشند تا از چکه کردن  سقف جلو گیری کنند که  به  آن  بوم همدود می گویند.

در این روستا سقف طویله ها را به صورت گنبدی به طول طویله می ساختند . امروزه دیگر از این روشها در ساخت بنا ها استفاده نمی شود بلکه بیشتر از تیر آهن و به سبک جدید ساخته می شود . در گذشته منازل روستاها به صورت  تودرتو با اتاق های کوچک و اتاق های روی پشت بام  که به آن بالا خانه گفته می شد ساخته می شده است که امروزه تعداد کمی از این منازل باقی مانده است که اکثر این خانه ها یا مخروبه است و یا به سبک امروزی بازسازی شده اند.

در گذشته اتاق هایی را می ساختند و یک تنور گلی که از گل و موی بز تهیه می شد را  در آن مستقر می کردند که به آن  تنورستان ( به زبان محلی تندورستان ) گفته می شد. سقف هر یک از این تنورستان ها سوراخی ( دریچه ) برای خارج شدن دود آتش ایجاد می کردند که به آن به زبان محلی  پاچَه  می گفتند.

در زمستانها در وسط اتاق چاله ای می کندند که به آن  چالَه کُرسی  می گفتند و داخل آن را پر از زغال می کردند و بر روی آن کرسی قرار می دادند که برای گرم شدن از آن استفاده می کردند.

در گذشته درب منازل و طویله ها را از چوب می ساختند به این شکل که درب منازل از چوبِ توت وسنجد ساخته می شد و به صورت عمودی به وسیله ی فلزهایی شبیه  میخ به هم وصل می شده است. درب منازل معمولا دو درب بود و دارای دو دستگیره به ضخامت های مختلف که به آن  دَقُل الباف  می گفتند که دستگیره ی نازک تر که صدای ظریف تری دارد مخصوص خانم ها بوده که با زدن آن صاحب خانه بفهمد که یک زن در پشت درب ایستاده و دستگیره ی ضخیم تر که صدای ضخیم تری هم دارد برای آقایان تعبیه  شده بود.

درب طویله ها نیز به صورت عمودی و دو چوب نیز به صورت افقی در بالا و پایین درب وجود دارد که با میخ به هم وصل شده است و معمولا پهن و یک درب بوده است و یک دستگیره که هم برای باز و بسته کردن درب استفاده می شده وهم برای قفل کردن درب طویله توسط  چوبی که به صورت کشویی از دستگیره عبور کرده و به  داخل گودالی که در همان قسمت در دیوار کنده شده بود قفل می شد.

در گذشته سوراخ هایی در کنار درب منازل وجود داشته که کلید منزل را در آن قرار می دادند.

هم چنین روستائیان برای حفاظت از مرغ های خود سوراخ های بزرگی در دیوار با فاصله ی یک کیلومتر می ساختند که  به  آن کُلَه مرغ  می گفتند که به هنگام شب مرغ و خروس را می گرفتند و داخل آن می انداختند تا خوراک  حیوانات درنده ای چون روباه و شغال نشود.

در گذشته برای تهیه ی آتش از گون ( بوته ی کتیرا ) و تپیله و سِره[6] استفاده می شده است. حتی در گذشته های نچندان دور تر تپیله های گاو را زنان روستا با دست گِرد می کردند و زیر افتاب می گذاشتند  تا خشک شود که به آن به زبان ترکی  کرمَه  و به زبان فارسی  پایَه  می گفتند و در زمستان از آن برای تهیه ی آتش استفاده می کردند.

در گذشته برای روشن کردن آتش از سنگ های مخصوص که  چَخماق  نام داشت استفاده می کردند. به نقل از ریش سفیدان روستا در گذشته ها شخصی از روستاهای اطراف می آمده و چوب هایی را که تراشیده بوده و سر چوبها را به باروت آغشته کرده بود رابه اهالی روستا می فروخت و در ازای هر دانه کبریت یک عدد نان می گرفته است.

در گذشته برای روشنایی منازل از لمپا ،گرد سوز، چراغ موشی[7]استفاده می کردند. آنها سعی می کردند کارهای روز مره شان را زودتر انجام دهند تا کمتر از نفت استفاده کنند.

یکی دیگر از وسایلی را که در گذشته های خیلی دورتر استفاده می کردند  لوَ  نام داشته است که از پنبه و روغن کرچک تهیه می شد به این صورت که پنبه و کرچک را در هاون سنگی یا سرکوب می کوبیدند وبه صورت شمع در می آوردند و برای روشنایی از آن استفاده می کردند. از دیگر وسایلی که برای روشنای استفاده می کردند پی سوز نام داشت. که سوختش از نفت و فیلیته ی آن از پنبه بوده و شبیه به شمع دان بوده است.

دوره  گردها:

در گذشته از جمله دوره گردهایی که به روستای خوراوند می آمدند کولی ها بودند که به زبان محلی به آنها غُربتی  گفته می شد. آنها در فصل های معین به این روستا می آمدند این کولی ها اغلب سازنده ی قلبیر[8]، بارپاج[9] ،لوبیا بیز[10]، قند شکن وانبر وچاقو و کارد آشپز خانه و...بودند که اهالی مایحتاج خود را در ازای گندم وجو ازآنها می خریدند. این کولی ها در این روستا به رندی و زیاده رویی مشهور بودند به گونه ای که برای مثال زدن کسی که زیاد داد و فریاد می کند و کارهایش را به زور پیش می برد ،می گویند : مثل کولی ها می ماند.

خوراک:

در گذشته خانواده ها گوشت مصرفی خود را از گوسفند تهیه می کردند. به این صورت که هر 6 یا 4 ماه بسته به تعداد خانواده ها گوسفندی را سر می بریدند وبه دلیل نبود یخچال آن گوشت را می پختند وبا آن  قُرمه  درست می کردند به این صورت که گوشت را با آب می پختند و به آن نمک و قره قوروت (به زبان ترکی قارا )می زدند و داخل سینی های سفالی که به آن  بَسو نیز می گفتند می ریختند.(عکس13) به نقل از بزرگان زمانی که سینی وجود نداشته آنها را در شکنبه ی گوسفند می ریختند و به آن نمک می زدند و در جای خنک نگه می دارند. این قرمه ها همراه با چربی فراوانِ گوشت بودند تا کپک نزند.

شیر مصرفی روستائیان از دوشیدن گاو و گوسفند تهیه می شد. در گذشته در فصل تابستان گوسفندان رامی دوشیدند و ازشیر آنها پنیر، کره، ماست ، تهیه می کردند آنها پنیر را در سینی های سفالی می چیدند و درب آنها را با پارچه می بستند و در جای خنک نگهداری می کردند  تنها برای زمستان از آن استفاده کنند ( آنها ازمایه ی داخل شکم بره ی شیر خوار که فقط  3 – 4 روزداشته باشد برای مایع کردن پنیر استفاده می کردند ) آنها عقیده داشتند با این کار پنیر رسیده می شده است و طعم بهتری می گرفته. آنها روغن را از آب کردن کره به دست می آوردند و ترجیح می دادند در زمان گل دادن گل محمدی کره را بدست آورند چون بهترین زمان بدست آوردن کره را در این زمان گل سرخ [11]می دانند.

آنها کره را با استفاده از مشکه هایی که از پوست دباغی شده ی بز و گاو تهیه می کردند. آنها مشکه ها را روی سه پایه هایی به نام  چاتمه  قرار می دادند.

شیر جوش ازغذاهایی بود که چوپانان استفاده می کردند و آن را به این شکل تهیه می کنند که سنگی را روی حرارت داغ می کنند و داخل ظرف شیر می اندازند که به آن شیر جوش می گویند.

گوره ماست نیز از دیگر غذاهای چوپانان بوده وهست این غذاهم با ریختن ماست داخل مشکه ای که همراه چوپان است و پر از شیر گوسفند است تهیه می شود.

درگذشته اهالی ازآبگوشت زیاد استفاده  می کردند وهمچنین از آش های محلی مثل آش رشته که رشته های آن را با خمیرکردن به صورت جداگانه تهیه می کردند و آش ترخینه که با گندم آسیاب شده با دستار[12]و دوغ و سبزی محلی مثل قازیاقی و شنگه ( به زبان ترکی یملیک) تهیه می کردند که یک وعده ی تازه را مصرف می کردند باقی آن را با دست گرد کرده و خشک می کنند تا در زمستان از آن استفاده کنند. چون آش ترخینه سالی یک بار برای خشک کردن در فصل پاییز و درحجم زیاد تهیه می شود.

ازجمله دیگرغذاهایی که در گذشته های دور تهیه می شود  ماش اوَ نام داشته که با ماش و پیاز و آب و یک عدد  گوجه تهیه می شده است وغذای دیگر اوگرمه  بوده که پیاز وروغن را تفت می دادند و کمی آرد به آن می زدن و روی آن آب می ریختند و یک تخم مرغ نیز به آن اضافه می کردند. غذای دیگر پَتِله که از گندم آسیاب شده و برنج تهیه می شود. و ازغذاهای دیگر  پی توَ  که با چربی گوسفند )پی)که آب می کنند که صافش می کردند و داخل قالب می ریختند که به آن پیاز و نمک می زدند و مصرف می کردند که بیشتر چوپان از آن استفاده می کردند.

در این روستا برای زمستان ترشی هایی تهیه می کردند که بیشتر از محصولات خودشان بدست می آمد مثل: انگور ترشی ، پیازترشی ، و ترشی سیب خاکی و...که سرکه ی آن نیز از انگور به دست می آمده است.

میوه های مصرفی اهالی بیشتر سیب ، زردآلو، وگلابی و...و محصولات دیگری چون گردو و بادام و... بوده است.

آنها برای نگهداری میوه ها برای فصل زمستان راه هایی را درنظر گرفته بودند مثلا: زردآلو را پر می کردند و به عنوان برگه ی زردآلو از آن استفاده می کردند. سیب را بعد از برداشت در زیر خاک رُس دفن می کردند به گونه ای که سیب ها با هم تماس نداشته باشند. آنها برای برای نگهداری سیب زمینی از سرما زدگی نیزآنها را در زیر خاک دفن می کردند . آنها همچنین داخل گلابی را خالی می کردند و داخل آن را از موادی که از خاک قند و بادام آسیاب شده بود  پر می کردند و خشک می کردند که به آن  جوزقند  می گفتند.

دراوایل تابستان زمانی که انگورها هنوز شیرین نشده اند یا به اصطلاح آب ننداخته اند و قوره هستند، انگورهایی را که نامرغوب تراند را می چیدند و آب آنها را می گرفتند و آن را آبقوره می کردند. آنها این کار را به این صورت انجام می دادند که قوره ها را شسته و داخل گونی شسته شده می ریختند و درب آن را می بستند و داخل  لانجین  که ظرفی سفالی مخصوص برای این کار بود که یک طرف آن را سوراخ کرده بودند، قرارمی دادند و با لگد آب آن را در می آوردند که از سوراخ خارج می شد و داخل ظرف می ریخت.

در این روستا در اوایل پاییز روستائیان قبل از شروع بارندگی انگور باغ را جمع می کردند و با گرفتن آب انگور و جوشاندن با آن شیره و سرکه تهیه می کردند در گذشته روستائیان با نشاسته ی گندم و بادام و شیره ی انگور باسلوق درست می کردند و داخل ظرفی می چیدند و برای زمستان و مخصوصا شب یلدا از آن استفاده می کردند.

درگذشته برنج وغذاهای امروزی در دسترس مردم نبود به گفته ی ریش سفیدان تنها یک بار در سال از برنج استفاده می کردند آن هم بیشتر در شب عید نوروز و در صورت دارا بودن[13]در غیر این صورت حتی یک بار هم درسال نمی توانستند برنج مصرف کنند.

در روستا به جای تنغلات امروزی برای کودکان از گندم بو داده و کشمش و آلو خشکه استفاده می شده است.

آنها بیشترگوشت مصرفیشان را به آبگوشت اختصاص می دادند و از گندم به جای نخود و لوبیا استفاده می کردند آنها به دیزی دوگوله می گفتند. آنها آبگوشت را در کاسه ای بزرگ می ریختند و در آن نون ترید می کردند و با دست مصرف می کردند و بعد هسته گوشت آن را که به زبان محلی دان گوشت و به زبان ترکی اپایی می گویند را با گوشت کوب چوبی که نجار ساخته بود و یا از کولی ها خریداری شده بود می کوبیدند و با نون میل می کردند.

پوشاک:

در زمانهای گذشته مردم روستای خراوند برای پوشاک خود از پارچه هایی به اسم قَدَک استفاده می کردند. قدک نوعی پارچه از نوع پشم یا پنبه بود که اکثرلباس ها از آن تهیه می شد. آنها پنبه را می ریسیدند (به زبان محلی می ریشتن) و با آن قدک تهیه می کردند. بعدها پارجه های دیگری نیز تولید شد که به آن بشور و بپوش می گفتند. این پارچه از جنسی شبیه به پارچه های پلاستیکی امروزه بودند که روستائیان نقل می کردند که اگر نزدیک حرارت می کردی مثل پلاستیک جمع می شد و می سوخت (نمونه ی آن را می توان پارچه های سبزرنگی که برای مکان های زیارتی استفاده می کنند را نام برد). همچنین پارچه هایی از شهر به روستا وارد شده بود که با آن لباس می دوختند که  کودری  نام داشت. که جنس آن از نخ بود و با دستگاه بافته شده بود.

آنها بیشتر پوشاک خود را مانند: جوراب ، شال کمر، کلاه و... را با پشمی که از دام تهیه می شد می بافتند. آنها به جوراب هایی که از پشم ریسیده می شد جوراب خامه) و به جوراب هایی که از نخ پنبه بافته می شد دِشکه می گفتند. آنها برای جلوگیری از سرما لباسی ازجنس پشم و یا پوست و یا نمد می دوختند که بسیار شبیه جلیقه که بلند و بدونه آستین بوده است به نام  کولَجه  یا  کولاجَه  بوده است. همچنین آنها کت هایی از جنس پارچه ی قدک (که به ترکی به آن بِز می گفتند) می دوختند که دربغل ، دو جیب داشته است و ازپهلوها چاک داشته و بلند بوده که به آن  مُرادبَگی  می گفتند.

زنان روستا اکثراً از لباس های گشاد و یا پیرهن های دامن دار که به آن  پاچین  می گفتند استفاده می کردند. پیراهن ها ازجنس کودری و یا بشور و بپوش بودند. در آن زمانها زنان ازکت های مخمل استفاده می کردند که معمولا برای افرادی بود که توانایی مالی بهتری داشتند. در گذشته کفش وجود نداشته و مردم روستا از گیوه استفاده می کردند آنها کف گیوه ها را نیزخود تهیه می کردند. جنس کف کیوه ها از قدک بوده است به این صورت که قدک را که خود از جنس پشم و پنبه بوده را خیس می کردند و روی چوبی می گذاشتند ومی کوبیدند و کف گیوه را تهیه می کردند. بعدها با تولید لاستیک ها ازلاستیک برای کف گیوه استفاده می کردند. امروزه دیگر کسی در روستا از گیوه استفاده نمی کند و اگرهم باشد در صحرا ها از آن استفاده می کنند. اهالی در حال حاضر لباسهای مصرفی خود را از شهر تهیه می کنند.

در این روستا هنوز چوپانانی وجود دارند که برای در امان ماندن از سرما و بارندگی از نمد استفاده می کنند. درگذشته در روستا کسانی بودند که نمد مالی می کردند و با آن نمد به شکل لباس و نمد برای زیر انداز تولید می کردند.

 

زیورآلات :

به وسایل غیر ضروری که زنان برای زیبایی به خود می آویزند زیورآلات  می گویند.

در گذشته اکثر زیورآلات بانوان از طلا بوده است مثلا گوشواره های زنان از طلای اشرفی بوده  که عکس یک  تاج  روی آن حک شده بوده است و همین طور انگشترهای آنها که دارای عکس تاج بوده است. اکثرانگشترها با نگین فیروزه وعقیق بوده است که افراد ثروتمند تر از آنها استفاده می کردند. آنها برای محافظت ، محبت و روزی و ... دعاهایی را روی آنها حک می کردند. گردنبندهای آنها که از جنس طلا بود و با نقش و نگارهای پیچیده که به آن طرح  شمع و گل و پروانه  می گفتند استفاده می کردند.

 

مشاغل روستا:

از جمله مشاغل روستا قصابی بوده است که روستائیان گوشت مصرفی خود را از آن خریداری می کردند و پول آن را بعد پرداخت می کردند و قصاب برای فراموش نکردن میزان گوشتی که هر فرد خریداری می کرد یک چوب که معمولا از درخت بید بود می برید و هر وقت فرد گوشت می خرید ، قصاب با چاقو یک خط روی چوب می انداخت که آن چوب، چوبخط یا به زبان محلی چوقَد  بود. خطی که قصاب روی چوب می کشید بسته به مقدار گوشت گودی و ضخامتش فرق می کرد. آنها از واحد هایی چون: سیر، دِرَم ، مَن و نار و... استفاده می کردند. مثلاً:

12می شد = 2 سیر ونیم                       6 دِرم = 20 مثقال

25 می شد = 5 سیر                            4 تا 100 درم = 1 من

2 تا 50 می شد = 100 دِرَم                    10 نار = 40 مثقال

که بیشتر 10 نار خریداری می شده است.

از مشاغل دیگر چوپانی است که به چند دسته تقسیم می شود.

1: چوپان مواجبی : که فلان قدر پول به آن پرداخت می شد مثلاَ 2000 تومان در سال و دو جفت گیوه و خرج خورد و خوراک یک سالش را به او پرداخت می کردند.

2: چوپان چِکنه : که در ازای جمع کردن گوسفندان از اشخاص مختلف و درست کردن یک  گله  گوسفند و چرانیدن آنها در طول سال که هر یک از صاحب گوسفندان یک مَن گندم و 25 ریال پول می دادند.

3 : قِسر خَلمه : که بره ها و گوسفندان قسر یا نازا را می چرانیدند که به ازای آن به آنها پول یا بره می دادند.

4: مندال چران : که بزغاله ها  که معمولاً شخص نوجوانی است که به ازای آن یا پول و یا بزغاله می دادند.

5. گوگل چران : که گاوهای نر را به صحرا می برد و می چرانید و در ازای این کار گندم  و یا پول دریافت می کرد.

در آن زمان شخصی نیز برای بردن آب و غذا برای  چوپانان استخدام می کردند که به او جِقله می گفتند. هر صاحب مال اگر فرزند کوچک داشت از فرزند کوچک استفاده می کرد. در غیر این صورت یک جقله  را می دید که این کارها را به او واگذار کند و جقله معمولا در سنین پایین قرار داشت.

شغل دیگرکُردی بود که تقریبا تمام اهالی به صورت پاره وقت آن را انجام داده اند و هنوز هم کسانی هستند که شغل کردی را پیشه کرده اند. آنها با تیشه یا چاقوی مخصوص کتیرا زنی روی ساقه ی بوته ی کتیرا که  گَون نام دارد خراشی ایجاد می کند که بعد از چند روز می رفتند و شیره ی خارج شده از آن را می چیدند که کتیرا نام  داشت. آنها با فروش کتیرا ها امرار معاش می کردند.

در این روستا کسان دیگری نیز بودند که به صورت پاره وقت به کندن بوته های صحرایی چون: کنگر و کاما ( که به زبان محلی کُما می نامند ) مشغول می شدند.

در این روستا یکی دیگر از شغل ها کشاورزی است درآن زمان کشاورزان محصولاتی مثل: پنبه ، خشخاش ، کنجد ، گندم و جو و...می کاشتند. در روستای خراوند زمین های کشاورزی بسیار اندک بود آنها محصولات خود را برای  مصرف خود در فصل سرما ذخیره می کردند و کمتر اتفاق می افتاد که آن محصولات را به طورکامل بفروشند. اکثر کشاورزان درکنار شغل کشاورزی شغل های دیگری نیز اختیار می کردند مثل: کردی ، دامداری و...

در گذشته ها به دلیل بارش فراوان این منطقه محصولات دیم فراوانی داشت اما امروزه به دلیل خشک سالی زمین هایی که قبلا با آب قنات آبیاری می شدند به صورت دیم کاشت می شوند.

ازشغل هایی که زنان روستا به آن مشغول می شدند علاوه بر خانه داری و کمک به همسران ، شغل قالی بافی بود. آنها پشم گوسفند را پس از چیدن و ریسیدن با وسایل مختلف از جمله چرخ ریسندگی ( درصورت زیاد بودن پشم) وجَلَک ( زمانی که پشم کم بود) و رنگ کردن آنها با پوست انار و گیاه روناس ( که به ترکی بواغ می گویند) و پوست گردو و...

آنها چند میخ به زمین می کوبیدند و نخ قالی که به زبان محلی   تونَه   را به آن میخ ها می انداختند و در آخر آن نخ ها را از میخ جدا می کردند و به دارقالی می انداختند و در منزل آن قالی را می بافتند. معمولا بافتن قالی توسط زنان و دختران انجام می گرفته است به طوری که برای هر نفر طرف ( سهم ) مشخص می کردند و اوموظف بود تا پایان روز خود را به باقی بافندگان برسانند.

از دیگرشغل ها نان پزی بود. در روستا افرادی بودند که به منازل اهالی می رفتند و برای آنها تنور را روشن می کردند و بعد ازآماده شدن تنور نان هایی را که  توسط نان بازکن ها باز می شد به داخل تنور می زدند و در ازای آن چند عدد نون دریافت می کردند.

یکی دیگراز شغل ها سلمانی بوده است. دراین روستا تنها یک سلمانی وجود داشته است. که آن هم برای شخصی به نام محمد علی هاشمی که مامد علی سلمونی بهش می گفتند بوده است. او از ماشین های دستی که دسته هاش شبیه به قیچی بود موهای اهالی را از ته  می تراشید.

در این روستا بودند کسانی که به شکار آهو و خرگوش می رفتند آنها بهترین زمان را زمانی می دانستند که  برف روی زمین بود تا  این حیوانات  برای رفع گرسنگی از لانه های خود بیرون می آیند.

همیاری چوپانان و دامداران:

در روستای خوراوند دامداران نوعی از همیاری در بین خود دارند که به آن هم گله هم می گویند به این صورت که بعضی از دامداران که دام  آنها به اندازه ی متعارف نرسیده با چند دامدار دیگر مذاکره می کند که در طول سال گوسفندان خود را برای چِرا با یکدیگر یکی  کنند به این صورت که در فصل زمستان هر روزصبح  گوسفندان را یکی می کنند و به صحرا می برند و هنگام غروب بازمی گردانند وهر دامدار گوسفند خود را جدا می کند و تاصبح در طویله ی خود نگه می دارد و آب و کاه می دهد. آنها به صورت نوبتی بسته به تعداد گوسفندان به چوپانی همراه گله به  صحرا می روند. در فصل بهار ( معمولا 14 بهار) با شریک هم گله ی خود گوسفندان را یکی کرده و به ییلاق می برند و در صورت ناتوان بودن چوپان استخدام می کنند و درازای چوپانی خرج خوراک و در مواقعی گیوه و بسته به قرارداد پولی به آن پرداخت می کردند در مواقعی دیده شده که کسانی در روستا تعداد انگشت شماری گوسفند دارند و یا تعداد آن از 20 یا 30 تجاوز نمی کند و یا به دلیل ناتوانی آنها نمی توانند نوبت گله ی خود را به صحرا بروند ، در ازای آن به کسانی که آنها را می چراندند مزد می دهند و درصورت اجاره ی زمین توسط دام داران برای چرا در فصل تابستان از آنها بسته به تعداد گوسفندانشان باج [14] دریافت می کردند.

همدستی نان واکن ها (نان باز کن ها):

در زمانهای گذشته به دلیل نبودن توان اقتصادی و همچنین همیاری و نزدیکی روستائیان نوعی از همیاری در بین زنان روستا وجود داشته است که به آن همدستی می گویند. همدستی به این صورت انجام می گرفت که  در هنگام خمیر کردن یکی از اهالی ، همسایگان و دوستان نزدیک و فامیل ها به کمک  او می رفتند و در باز کردن نان به او کمک می کردند و در ازای این کار یا چند عدد نان می گرفتند و یا از صاحب خمیر انتظار داشتند که وقتی نوبت خمیر کردن او رسید به کمک او بیاید و برای او نان بازکند. در زمانهای دورتراکثر مردم نان را با آتش کردن و قراردادن ظرفی به شکل سینی روی آتش که به آن  توئه  می گفتند و باز کردن خمیر با چرخاندن روی دست و پهن کردن روی توئه آماده می کردند . کسانی که نان را به  این روش می پختند نان هایشان را به صورت روزانه و در حجم کم می پختند ولی کسانی که نان را در تنور می پختند و از همدست استفاده می کردند معمولا خمیرشان در حجم زیاد و برای مدت زمان طولانی تری آماده می کردند . آنها بعد از پختن نان آنها را خشک می کردند و در جانونی مخصوص که جنسش ازچوب  و بزرگ  بود می چیدند. اهالی روستا اعتقاد داشتند که نباید گفت یا سوال کرد که خمیر تمام شده یا نه ، بلکه باید  گفت خمیر برکت کرده یا نه زیرا به باور اهالی این حرف باعث می شود که برکت ( دراینجا به معنی روزی) خمیر از بین برود. در واقع برکت کردن در اینجا معنی تمام شدن را می دهد.

 

شیروره کردن در روستای خوراوند:

در روستای خراوند هر یک از خانواره ها برای مصرف شخصی یک یا دو گاو نگهداری می کردند آنها باقی مانده ی شیر حیوانات خود را به دلیل کم بودن و این که نمی توانستند کارایی مناسبی برای آن در نظر بگیرند ، شیرهای خود را  وَره  می کردند.

شیروره کردن نوعی همیاری و کارگروهی میان اهالی ده بود آنها شیر خود را با همسایگان و یا کسانی که منزلشان فاصله ی زیادی با منزل آنها نداشته باشد و اهل حرام و حلال کردن یا اهل آب به شیر اضافه کردن نباشند انجام می دادند. تعداد شُرکاء  وره بسته به شیر و مصرف خود اهالی خانه داشت . مثلاً اگر کسی تعداد خانواده و مصرف شیرش بیشتر باشد با تعداد کمی وره می کند. آنها کسانی را به عنوان سَروره  انتخاب می کردند. سر وره کسی بود که  در شروع  شیروره نخستین کسی است که وام گیرنده ی  شیر از شرکاء می باشد. شروع شیروره از 14 فروردین بود . آنها  شیر را  صبح ها  پیش از طلوع  آفتاب  و مغرب قبل از غروب آفتاب و قبل از تاریک شدن کامل هوا وره می کردند. برای محاسبه ی مقدار شیری که هر هموره ای به خانه ی صاحب وره می برد از چوقد یا چوب خط استفاده می کردند. آنها در هر وره ظروف مخصوصی مثل: بادیه ، آبگردان ، و کم چیز وجود داشته که معیار سنجش مشترک اندازه گیری شیر در وره بوده است. برای محاسبه معمولا هر هموره  شیرش را در حضور همورگان از بادیه  به آبگردان می ریخت که اگر مقدار شیر یک یا چند آبگردان باشد هموره در ازای هر آبگردان یک خط  به منزله ی یاداشت روی دیوار می کشیدند اما اگر شیر از یک آبگردان کمتر باشد آن را با چوبخط[15] اندازه گیری می کردند. آنها عقیده داشتند که چوب ها باید از درختان پر بار باشد. طول چوبخط  حدود 20 _ 25 سانتیمتر بود که 5 سانتیمتر از هر دوطرف فرورفتگی هایی با فواصل یک سانتیمتر بر روی آن حک شده بود. یک طرف از سر چوب خط فاصلی بیشتری تا ناحیه ی فرو رفتگی داشت که به آن سربلند چوبخط می گفتند آنها هنگامی که شیر در آبگردان زیاد باشد سربلند چوبخط و هنگامی که شیر در آبگردان کم باشد سر کوتاه چوبخط را داخل آبگردان می کردند. امروزه  وره کردن شیر به صورت ساده تری صورت می گیرد  به این صورت که تنها در زمان آبستن بودن و خشک شدن شیر گاو همسایه  با یکد یگر شیر بده  بستان می کنند  به این شکل که نزدیک به یک یا دو ماه کسی که گاوش خشک کرده شیر مصرفی خود را از همسایه قرض می گیرد و بعد از زایمان گاوش آنها را پس می دهد . امروزه دیگر از وسایل گذشته مثل: چوبخط و آبگردان برای اندازه گیری استفاده  نمی کنند بلکه از باسکول  و ترازو استفاده می کنند. همچنین آنها اضافه ی شیر گاو خود را به شیری می فروشند و پول آن را به صورت ماهیانه دریافت می کنند. در روستای خوراوند در شب تیغ[16]شیروره نمی کنند وعقیده دارند که  شیر در شب و صبح روز تیغ باید به دست مستحق [17]آن برسد.

نظام ارباب و رعیت:

در سالهای پیش در روستای خوراوند نظام ارباب و رعیت برقرار بوده است. این نظام براساس دارا بودن زمین و آب  یعنی مالکیت به وجود آمده بود . در ابتدا خراوند جزء مایملک امیرمفخم بختیاری از ایل بختیار بود. امیر مفخم مردی متدین و بین خوانین به تعصبِ مذهبی و دیانت معروف بود ولی با تمام تدین و نماز شب خواندنش مردی زورگو و ظالم بود. از روستای خراوند اسنادی مربوط به سال 1331 در دست است که نشان می دهد در مدت کوتاهی تعداد زیادی از خورده مالکین خراوند زمین های کشاورزی خود را به امیرمفخم بختیاری فروخته اند. (فرهادی ، مرتضی ، صفحه ی(199) که به گفته ی اهالی ده امیرمفخم خراوند را به حشمت الدوله می فروشد.

حشمت الدوله هم نام پدرش عبداله میرزا حشمت الدوله بود که به درخواست فتحلی شاه و به نیت زنده نگه داشتن نام پدرش این نام برای او انتخاب شد. زیرا حشمت الدوله بعد از مرگ پدرش به دنیا آمد. ( ابراهیمی ، عزیزاله ، صفحه ی 91 ).

حشمت الدوله فردی ظالم و زورگو بود. او زمین های مردم را به زوراز رعیت می گرفت و به نام خود قباله می کرد. او همیشه یک آخوند همراه خود داشت که آنها قباله ها را می نوشتند و خود به عنوان شاهد امضاء می کردند که بعد از پایان معامله قباله ها را پاره می کردند و در ازای آن هیچ پولی به رعیت نمی دادند. هر کس که رضایت به فروش زمین نمی داد انواع شکنجه ها را روی او اعمال می کردند.

اولادان حشمت الدوله عبارتند از: 1. اعتضادالسلطنه  2. غلامشاه خان ( که از رذل ترین فرزندان حشمت الدوله بود) 3. مهدی قلی میرزا 4. سردار حشمت 5. حیدر قلی میرزا ملقب به امیر حشمت حشمتی.

بعد از مرگ حشمت الدوله مایملک او بین فرزندان تقسیم شد که خوراوند جزء املاک امیر حشمت قرار می گیرد. به نقل از بزرگان ده امیر حشمت حدود 35  پارچه آبادی داشت. امیر حشمت دارای یک پسر به نام فرخ بود که معتاد به هروئین بود. اهالی نقل می کنند که امیر حشمت گهگاهی به صحرای خراوند ( که الان به شکارگاه معروف است) برای شکار می آمده است. آنها نقل می کنند که امیر حشمت یک دستش به دلیل پرتاب دینامیت در سد اسد آباد صدمه دیده بود که دائم در دستش یک دستکش می کرد.

بعد از مرگ امیر حشمت به دستور شاه اصلاحات ارضی صورت می گیرد ( نزدیک به سالهای 1350). طبق دستور محمد رضا شاه پهلوی مالک زمین کسی است که بر روی آن کار می کند یا به گفته ی اهالی کسی که بیل به دست دارد. بنابر این ملک ارباب بین رعیت ها تقسیم شد.

در گذشته زمین هایی را که رعیت می کاشت به صورت سه کو بوده یعنی دو سهم    را رعیت برمی داشته و یک سهم را ارباب ( البته بذر را رعیت تهیه می کرده).

اهالی نقل می کنند که امیر حشمت با تمام ظالم بودنش باز هم بهتر از کسانی بود که زمین را از امیر اجاره می کردند. آنها نقل می کنند که در گذشته اهالی خدمت های دیگری نیز به امیر می کردند از جمله تهیه ی هیزم برای گرم کردن آب  حمام  امیر و...

تقویم  زراعی:

روستائیان در فصل بهار شخم زدن را انجام می دهند آنها معمولا با گاو نر که به زبان محلی  وَرزو  می گفتند و چوبی به اسم  یُو که روی شانه های گاو می گذاشتند و یک خیش به اسم  یَرق  که روی آن وصل می شد و از جنس چوب درخت وَنو یا به زبان محلی  وِز  یا سفتهَ چوق  بود آنها یک گاو آهن به یرق می بستند که به داخل زمین فرو می رفت و کار شخم زدن را انجام می داد. آنها برای سنگین شدن و فرو رفتن کامل به داخل زمین مکانی را برای نشستن روی یرق تعبیه کرده  بودند.

در این روستا تقسیم آب نسبت به زمینی که یک روستایی در روستا دارد صورت می گرفت که به آن  پِش کردن  می گویند که به صورت ساعتی محاسبه می شد و میزان محاسبه ی آن به این صورت بوده که هر دانگ زمین 24ساعت آب داشته و هر یک و نیم  ساعت یک شعیر محسوب می شده است. در زمان  قدیم که ساعت وجود نداشت آنها یک کاسه ای را که سوراخی در آن ایجاد شده بود پراز آب می کردند و اجازه می دادند که آب کاسه از سوراخ آن خارج شود. سوراخ این کاسه بسیار دقیق بود وقتی آب کاسه خالی می شد آن را به منزله ی یک ساعت محاسبه می کردند. روش دیگر برای محاسبه ی زمان آب این بود که مثلا : فرد مشخص می کرد که فرضاً 12 پا  زمان آب گرفتن من است پس در زیر نور آفتاب می ایستاد و با پاهایش طول سایه ی خود را وجب می کرد تا طول آن 12 وجب شود در این صورت وقت آب گرفتنش تمام می شد. ( آب ده فقط هفت دانگ بود که هر دانگ آن 24ساعت یا یک شبانه روز بود).

کشاورزان در فصل پاییز محصولات  پاییزه مثل: گندم ، جو، زیره ، خشخاش و...می کاشتند که به آن پاییزه کاری می گویند و با فرا رسیدن بهار محصولات بهاره می کارند که بهاره کاری می گویند از جمله چغندر و پنبه  و گوجه  و...

محصولات پاییزه معمولا در اوایل تابستان با استفاده از گاو یا  ورزو  که  یُو  روی آن بسته شده بود و روی آن نیز خرمن کوب که  چُون  یا  چان نام داشت وصل کرده بودند. آنها به این شکل خرمن خود را می کوبید ند که ، خرمن را روی زمین پهن می کردند و گاو و خرمن کوب را روی آن می چرخاند ند تا زمانی که خرمن آنها کوبیده شود بعد آن را از سرند رد می کردند. این کار زمان زیادی را می طلبید و بسیار کار سختی بوده است به طوری که ضرب المثلی در این باره به زبان روستائیان جاری شده بود  که می گفتند:

چُو کوفتن کار هیچ  بز نیست           گاو نر می خواهد و مَرد کهن

تقویم آب وهوایی[18]:

فصل  بهار:

1.  قُنش: سرد شدن و دگرگونی یکباره ی هوا را در فصل های بهار، پاییز و زمستان را قنش می گویند. این بحران ها ممکن است با خشکه سرما ( بدونه بارندگی ) و یا همراه با بارش برف و باران باشد.

الف: قنش سیزده : که تغییر ناگهانی هوا ، در 13 بهار اتفاق می افتد.

ب: قنش هجده : که یکی از تغییرات ناگهانی این فصل است و در 18 بهار روی می دهد.

2. باران گلوزه کاران[19]: که باران بسیار مفیدی برای پنبه کاران است و در چهلم بهار می بارد.

3. باران نیسان : بارانی است که در 45 تا 50 بهار می آید که همزمان با نی کردن گندم در این ناحیه می باشد. می گویند که آب باران در این زمان ازخواص بسیاری برخوردار است ( در مفاتیح درباره ی این باران مطالبی آورده شده است ).

4. باران غوره شوران : بارانی است که در60 روز از بهار رفته  می بارد و بسیار مفید است.

5. سرمای گل سرخ: قنیش شصتم  بهار را سرمای گل سرخ می گویند این قنش با روییدن گل محمدی و به گل نشستن آن مصادف است. مردم روستا بهترین کره ی سال را در این زمان می گیرند. همچنین این زمان را بهترین زمان برای خوردن برخی داروهای گیاهی از جمله  فولوس می دانند.

فصل  تابستان:

1.  شِلهَ: به زمانی اشاره دارد که هوا ابری وغبار آلود و بسیار گرم می شود که آنها عقیده دارند برای رسیدن میوه ها و به ثمر رسیدن محصولات ضروری است. آنها دو نوع شله در نظر دارند:

الف: شله ی  زردآلو : که به آن شله ی اول تابستان می گویند که در آن محصولات زرد آلو به ثمرمی رسند.

ب: شله انگور: که در اوایل ماه دوم تابستان ایجاد می شود که شله ی رسیدن انگور می باشد.

2.  باد خُنُک: روستائیان معتقداند که درست در نیمه ی تابستان و یا 45  تابستان باد خنک می زند و به دنبال آن شدت گرمای تابستان از بین می رود و بعد از آن دیگر آب قنات ها خشک نمی شود.

فصل  پاییز:

1: قنش سیزده: که تغییر ناگهانی هوا در13 پاییز می شود.

2. قنش هجده: که تغییر ناگهانی هوا در روز18 پاییز است.

3. قنش سی وشش: که معروف به قنش قوچ گُداراست و 36 روز از بهار رفته است.

4. باران عقرب: که حیاتی ترین باران برای کشاورزان است و باران 45 پاییز می باشد.

5. باران گلوزه چینان : که در 60 پاییز می بارد که به آن باران قنش شصتم نیز می گویند.

فصل زمستان:

1: شب چله: که همان شب یلدا ست و شب اول زمستان می شود.

2. نفس دوزده: که 35 روز از زمستان رفته را می گویند در این ایام شدت سرما کاهش یافته و برف ها زود ترآب می شوند.

3. آشکار : که 45 روز از زمستان رفته است و معتقد هستند که از آن به بعد آبها گرم می شوند.

4. قنش هیجده:  که تغییر ناگهانی هوا را در 18 زمستان می گویند.

5. قنش سی و شش: 36 روز از زمستان رفته که ممکن است باد شدید و باران ببارد.

6. کُردَلی کو یا کُرده به کوه : از35 تا 45 زمستان را کردلی کو می گویند. در این باره داستانی از مردم این ده بر سرزبان هاست که کردلی پسر پیره زنی است که با چرخ و چاره  نخ ریسی می کند اما زمستان پنبه اش تمام می شود که از کردلی می خواهد که برای او پنبه فراهم کند. کردلی برای تهیه ی پنبه به کوه می رود. در این ایام وقتی برف با  دانه های درشت می ریزد می گویند کردلی دارد برای مادرش پنبه می ریزد. اما چون مدتی می گذرد و کرد علی به  خانه بر نمی گردد مادرش نگران می شود و چرخ و چاره را بر می دارد و به دنبال کردلی می رود وقتی به کوه می رسد می بیند که کردعلی به کوه ماسیده ، پیره زن چرخ خود را آتش می زند تا یخ کردلی آب شود و پیش مادرش برگردد. آنها نقل می کردند که اگر کردلی بعد از بازگشت چوب دستی خود را پرت کند ، اگر به بوته  برخورد کند باد می وزد و اگر به دریا بزند برف و باران می بارد.

6. ششله: که همان قنیش هفتاد است و به مدت دو یا سه روز می باشد. در این باره نیز داستانی وجود دارد  که می گویند در زمان حضرت علی (ع) پیره  زنی نزد حضرت می رود و می گوید (( یاعلی هفتاد روزاز زمستان رفته و هنوز شترهای من بَر (آبستن) نخورده اند. حضرت به پیرزن می فرمایند: برو که شترهای تو نیز بر خواهد خورد. که از آن زمان هر ساله این ایام برای بر خوردن شترها بسیار سرد خواهد شد. در این ایام باد زیاد می وزد[20].

برخی پیش بینی ها درباره ی بارش باران:

_اگرآفتاب بخندد[21]باران خواهد آمد.

_اگر باد خراسان ببارد باران خواهد بارید.

_هر چقدر تورک یا دانه های باران ریزترباشد باران طولانی تر خواهد بارید.

_اگر یک یا دو روزهوا بسیار گرم و سوزان شود بعد از آن حتما باران خواهد بارید.

_اگر در فصل زمستان هوا گرم و ابری شود برف خواهد بارید.

باران خواهی:

در گذشته ی نچندان دور اگر مدتی از زمان باریدن باران های مهم و حیاتی پاییزه و بهاره می گذشت و باران نمی بارید اهالی برای طلب باران به اجرای آیین هایی می پرداختند که ازآن جمله:

1. برای طلب باران به دشت یا صحرا می رفتند و نماز باران می خواندند.

2. زنان آبادی دسته جمعی آش رشته ی نذری می پختند و مواد اولیه ی آن را از خانه ها گردآوری می کردند. کاسه ی اول را از سول   یا ناودانِ رو به قبله ای فرو می ریختند و باور داشتند که به این طریق آب از ناودان روان خواهد شد.

3. چوپانان برای بارش باران چوب نیمه سوخته ی خود را در زیر خاک پنهان می کردند و معتقد بودند که به زودی برف خواهد بارید.

ازدواج:

در گذشته در روستای خوراوند چنین بوده که پدرها و مادرها برای پسران خود دختری از خانواده ی اصیل و به اصطلاح خود با اصل و نصب انتخاب می کردند آنها عقیده داشتند که دختر و پسر و خانواده ها باید کفو یکد یگر باشند ( ازیک طبقه و فرهنگ نزدیک باشند ) و دخترها نیز بنا برعرف (چیزی که در جامعه رواج دارد) منتظرمی ماند ند تا همسر مورد نظربه خوا ستگاری آنها بیاید . بعد ازانتخاب دختر توسط پسر، خانواده پسر برای خواستگاری به منزل دختر رفته تا قرارعقد وعروسی را بگذارند. در گذشته چنین بوده که دخترها زیاد حق اظهار نظر نداشتند. در بیشتر مواقع اِبراز کرده اند که عروس سرسفره ی عقد داماد را می دیده است یا از قرارعقد و ازدواج خود با خبرمی شده است. درشب خواستگاری درباره ی موضوع مهریه ، هر دو خانواده با هم صحبت می کنند و به اصطلاح سنگهایشان را وا می کنند. مهریه در نیم قرن پیش در این روستا گوسفند یا پول رایج بوده که معمولا حدود آن از 100 تجاوز نمی کرده است. در گذشته خانواده ی داماد مبلغی را به عنوان شیربها[22]به خانواده ی عروس پرداخت می کردند تا خانواده عروس بتوانند با این پول وسایل ساده ی زندگی را به عنوان جهیزیه تهیه و به منزل داماد ببرند. عروس بعد از ازدواج به خانواده ی پدر و مادر داماد برده می شود تا در آنجا با خانواده ی داماد زندگی کند. در گذشته از طرف خانواده ی داماد هدیه هایی برای خانواده ی عروس آورده می شده مانند تنباکو(خوانساری) وهیزم و...

دراین روستا یک هفته قبل از عروسی نان می پختند که به آن خمیرعروسی می گفتند که نان های تهیه شده برای مراسم عروسی مصرف می شده است. در این روز مراسم خاصی اجرامی شده که  با آوردن سرخمیری همراه بوده است. به این صورت که زنان روستا برای تبریک گفتن عروسی به همراه طبق هایی از کله قند ، بادام ، گردو و میوه  و در فصل های سرد از کشمش و برگه ی زردآلو و...استفاده می کردند که آن را بر سر می گذاشتند و با کِل زدن و پای کوبی همراه بوده است.

مراسم حنابندان در این روستا به این صورت انجام می شد که خانواده داماد به منزل عروس رفته (معمولا 2 یا 3 نفر از بزرگان ) و یه کیسه حنا و نقل و شیرینی با خود برده و در آنجا حنا را آب می بستند و به دست و پای عروس می بستند. اگرعروس از روستای دیگربود شب را در آنجا می ماندند وعروس را با اسب یا الاغ تزئین شده با زین و پارچه های رنگین به منزل داماد می بردند و در آنجا مراسم را برگذار می کردند و اگرعروس ازهمان روستا بود بعد ازعروسی عروس را به منزل داماد می بردند. در آن زمان قشر پایین تر از قاطر استفاده می کردند و قشر بالاتر یا خان ها و اربابان از اسب استفاده می کردند.

غذای عروسی معمولا آبگوشت بود که بعدها به خورشت قیمه و قورمه سبزی تغییریافت. مراسم عروسی بیشتر در روز برگذارمی شد. در عروسی بیشتر از موسیقی های ساز و دُهُل و تُنبک استفاده می شد که  نوازندگان بیشتر از شهر به روستا می آمدند و کمتر اتفاق می افتاد که شخصی از روستا از ساز و دهل استفاده کند. هزینه ی آوردن این افراد توسط خانواده ی داماد پرداخت می شده است.

در مراسم عروسی داماد به حمام خزینه ای یا عمومی برده می شد و زنان روستا با آوردن طبق هایی از بادام و کله قند و میوه و... که بر سر می نهادند به استقبال داماد می رفتند و به او تبریک می گفتند. این طبق ها توسط  ساقدوش تحویل گرفته می شده است. مردان نیز ضمن تبریک مبلغی هرچند ناچیز در داخل جیب داماد قرارمی دادند(این آداب هنوزهم در روستای خراوند انجام می گیرد).

در شب عروسی پدرعروس معمولا  توشه ای ازغذا را به کمرعروس می بست که به عنوان خرجی بین راه محسوب می شدوتارسیدن عروس به منزلِ داماد خرجی راه را پدرعروس برعهده می گرفت. امروزه نیز این توشه توسط  پدرعروس بسته می شود اما در حجم بسیار کم که همراهان عروس و داماد در بین راه توشه را باز می کنند و به دختران جوانی که ازدواج نکرده اند می دهند تا به نوعی بخت گشایی برای آنها باشد. آنها همچنین مقداری برنج در دست عروس می گذارند تا عروس در بین راه آن ها را به نیت دختران مجرد به زمین بیندازد تا شاید برای آنها بخت گشایی کرده باشند.

بعد از رسیدن عروس به منزل عروس را از قاطر و یا اسب پیاده می کنند و بر روی کُرسی که بر روی آن گلیم پهن شده بود و پشتی روی آن گذاشته  بودند و پشت سرآنها پارچه ی رنگینی نصب کرده بودند ، می نشانند و در اصطلاح  تخت می بستند و نوازنده ها شروع به نواختن می کردند و میهمان ها نیز به رقص و پای کوبی مشغول می شدند. این رسم هنوزهم در روستای خراوند برگذار می شود اما  دو مرحله ، یک بار زمانی که داماد را از حمام  می آورند و بار دیگر در اواخر شب زمانی که عروس را از منزل پدرش به منزل داماد می برند. در پایان عروسی میهمان ها هدایایی را به عنوان هدیه ی عروسی در ازای  گرفتن شیرینی به عروس و داماد می دهند که به آن پول اندازان می گویند. در گذشته پول های دریافتی را با صدای بلند اعلام می کردند که مثلا فلانی این مقدار پول داده خانه اش آباد .اما در حال حاضر دیگر کسی پول های دریافتی را اعلام نمی کند و تنها آنها را در برگه ای ثبت می کنند. این مراسم برای فامیل های دورتر انجام می گیرد و فامیل های نزدیک تر به جشن پاتختی که فردای شب عروسی است دعوت می شوند.

در این روستا به دلیل مستحکم ترشدن روابط  خانوادگی ترجیح می دهند که از فامیل دختر بگیرند و به فامیل دختر بدهند . در این روستا در گذشته اهالی انتظار داشتند که اگر به خانوادهای دختر می دادند از همان خانواده نیز دختر بگیرند که به آن گوبه گوکردن می گفتند.

غذای عروس بعد ازعروسی با روغن حیوانی تهیه می شد و به عروس توصیه می کردند که تا چند روز از آب سرد استفاده نکند تا در آینده به بیماری مبتلا نشود.

سن ازدواج در این روستا بسیار پایین بوده است و دختران به دلیل نداشتن تحصیلات ، بیشتر به کارهایی چون قالی بافی ، گلیم بافی ، جاجیم بافی ، نان پختن ، پختن غذا ، نظافت و در مواقعی دوشیدن گوسفندان و مشکه زدن و درست کردن لبنیات مشغول می شدند. پسرها نیز در این روستا زود ازدواج می کردند به نحوی که پسرها بعد از ازدواج به خدمت سربازی می رفتند. پسرها معمولا به شغل های کشاورزی و دامداری مشغول می شدند. امروزه برخلاف گذشته جوانان خود تصمیم می گیرند که با چه کسی ازدواج کنند و بعد از انتخاب موضوع را با خانواده ها در میان می گذارند و بعد از قبول کردن خانواده ها به خاستگاری رفته و قرار ازدواج می گذارند . میزان مهریه و زمان تقریبی عروسی در شب خواستگاری تعیین می شود. امروزه مهریه برخلاف گذشته سنگین ( 300 الی 500 سکه ) تعیین می شود. شیربها دیگر از خانواده ی داماد دریافت نمی شود و به جای آن 5 تکه از بزرگترین وسایل منزل را به عهده ی داماد می گذارند. وسایلی چون : یخچال ، سرویس چوب ، فرش ، تلویزیون ، اجاق گاز و باقی مانده ی جهیزیه به عهده ی خانواده ی عروس می باشد.

در این روستا مراسم ازدواج دو شب به طول می انجامد که در شب اول حنابندان برگذار می شود  که داماد برای عروس حنا تهیه می کند و به همراه طبق هایی از میوه ، شیرینی ، چادر مخصوص شب عروسی ، کله قند و..هدیه می آورد. مراسم حنابندان در شب و بعد از صرف شام برگذار می شود. شب عروسی نیز با بردن عروس به آرایشگاه و پوشاندن لباس عروسی بر تن عروس برگذارمی شود. در اوایل شب ساق دوش و همراهان داماد را تا حمام همراهی می کنند. آنها به همراه داماد وسایل همراه داماد که توسط خانواده عروس تهیه شده ( یَرق طشت) فرستاده می شود. امروزه حمام رفتن داماد به صورت نمادین انجام می گیرد. بعد از بیرون آمدن داماد از حمام اهالی به استقبال داماد رفته و به او تبریک می گویند و او را تا منزل همراهی می کنند. بعد از رسیدن داماد به منزل برای او تخت می بندند اما به جای کرسی و نوازنده های ساز و دهل از مبل و صندلی و اُرگ استفاده می کنند. پس از پایان تخت بستن ، میهمانان به منزل راهنمایی می شوند تا مراسم را در منزل ادامه دهند . بعد از صرف شام مراسم پول اندازان اجرا می شود که با گرفتن شیرینی جلوی میهمانان و پرداخت هدیه توسط میهمانان انجام می گیرد و در اواخرشب خانواده ی داماد به همراه میهمانان به منزل خانواده عروس رفته و بعد از اجازه گرفتن از پدر و مادرعروس و چادرکردن بر سر عروس توسط پدرعروس و بستن توشه راه به کمرعروس ، عروس را سوار ماشین عروس تزئین شده با گل و روبان می کنند و به منزل داماد می برند و در آنجا  نیز دوباره تخت می بندند و در نهایت عروس را به منزل نو راهنمایی می کنند. روز بعد نیز خانواده ها به منزل عروس رفته و جشن پاتختی را برگذار می کنند. چند روز بعد خانواده ی داماد به منزل خانواده ی عروس به صرف شام و شیرینی دعوت می شوند که به آن داماد سلام و یا مادر زن سلام گفته می شود که مادرعروس هدیه ای را به عروس و داماد وهدیه های دیگری را به اعضای خانواده ی داماد می دهد. در این روستا عقد نامه ای برای کسانی که ازدواج می کردند نوشته می شد که به قباله ی عقد شهرت داشت که در بیشتر مواقع توسط زوجین مفقود می شد. امروزه سندهای ازدواج در محضرانجام می گیرد و بسیار معتبر هستند.

در گذشته بعد از شب عروسی خانواده داماد عروس را به حمام عمومی می بردند و در حمام برای او جشن می گرفتند و از کسانی که در حمام بودند با شربت و میوه پذیرایی می کردند همچنین در قسمت رخت کن زنان با ضرب زدن به رقص و پای کوبی می پرداختند که امروزه این رسم نیز دیگر وجود ندارد.

کاهوخوران:

در روستای خوراوند در گذشته ها رسم بر این بوده که در زمان عقد بودن دختر یک جشن برای عروس می گیرند به گونه ای که فامیل های داماد به منزل مادرعروس می روند و با خود مقدار زیای کاهو و سکنجبین[23]می برند و با آنها از میهمانان پذیرایی می کردند. همچنین خانواده ی داماد هدایایی مثل لباس و کفش و...برای عروس می بردند. این رسم به کلی از بین رفته است و دیگر وجود خارجی ندارد.

طلاق:

در گذشته طلاق زیاد عرف نبوده است و حتی به شکل امروزی نیز صورت نمی گرفته است. به نحوی که برای طلاق گرفتن پیش آخوند یا روحانی روستا می رفتند و از او درخواست می کردند که صیغه ی طلاقی را که خوانده شده را فسخ کند. درصورت انجام طلاق چیزی به زن تعلق نمی گرفت . در گذشته مردم روستا طلاق گرفتن را باعث شرم ساری خانواده می دانستند و حتی بعد ازطلاق گرفتن دختر، از دختر در منزل پدر استقبالی  صورت نمی گرفت و حتی مردها نیز بعد از طلاق سخت ترمی توانستند ازدواج کنند و اکثرا برای ازدواج مجدد باید به روستاهای همجوار مراجعه می کردند. مردمان این روستا عقیده داشتند که دختر با لباس سفید عروسی به منزل شوهر می رود و با کفن سفید هم بر می گردد. اما امروزه طلاق به صورت معمول تری صورت می گیرد و حتی دیگردختر بعد از طلاق با نامهربانی خانواده ی خود مواجه نیست وسعی در پذیرش این موضوع دارند. امروزه طلاق در دادگاه ها انجام می گیرد. طلاق دراین روستا بسیار کم صورت می گیرد.

 

مرگ ومیروبیماری ها:

در گذشته یکی از امراضی که گریبان گیر اهالی بوده آبله بود و چون در آن زمان بهداشت در سطح پایینی قرار داشت مردم زیادی در اثر ابتلا به آبله جان خود را از دست می دادند. مالاریا از دیگر بیماریهای شایع در این منطقه از جمله روستای خراوند بود که همراه با طب و لرز بیماربوده است. فلج اطفال یکی دیگر از بیماری های رایج بوده است که جان اطفال زیادی را گرفت. در واقع می توان گفت که هر خانواده در این روستا نزدیک به 2 تا 4 فرزند خود را در سنین پایین ازدست می داده که یکی ازعامل های آن فلج اطفال بوده است. در این روستا در سالهای گذشته افرادی به مریضی دُنبل خونی مبتلا می شدند که نهایتاً بعد از مدتی جان آنها را می گرفته است. روستائیان عقیده دارند که این بیماری همان بیماری سرطان می بوده که قبلا ناشناخته بوده است.

کچلی درآن زمان دراین روستا همه گیر بوده است به طوری که کمتر کسی بود که در آن زمان به این بیماری مبتلا نشده باشد اهالی نقل می کردند که به دلیل نبود بهداشت و وجود حمام خزینه ای اکثراهالی در آن زمان در لا به لای موهایشان شپش وجود داشته است. در گذشته برای نظافت سر وموها از گِلِ سرشور و برای شستن لباسها از گیاهی به نام اُشلُن که به ترکی چُوقان می گفتند استفاده می کردند. امروزه به دلیل بهبود وضعیت بهداشت ما دیگر شاهد این امراض نیستیم مثلا فلج اطفال دیگر ریشه کن شده است. در گذشته ها بعد از مرگ شخصی در روستا او را به قسال خانه ای که در مسجد روستا قرارداشت می بردند آب این قسال خانه از جوی آب فراهم می شد که به داخل حوضی هدایتش می کردند اما امروزه دراین روستا یک قسال خانه در نزدیکی قبرستان ساخته اند که امکانات آن تقریبا کامل است . در گذشته سنگ قبرها بسیار ساده بود که تنها نام و نام خانوادگی و نام پدر روی او حک شده بود. در این روستا در گذشته بعد از 5 روز از مرگ فرد ، اهالی ده صاحب عذا را به حمام می بردند و لباس های آنها را می شستند و بعد از گذشت 40 روز اهالی یک کیسه حنا و صابون برای صاحب عذا می آ وردند و آنها را به سلمونی می برند تا به اصطلاح آنها را ازعذا دربیاورند.

تولد:

در گذشته زنان باردار نوزادان خود را در منزل و توسط  قاب‍له به دنیا می آوردند. در روستای خوراوند قابله ای وجود داشت به نام کربلایی شیرین جان باستانی که می گویند 120 سال عمر کرده است. در آن زمان قابله بعد از به دنیا آوردن نوزاد یک پارچه ی تمیز به دور آن می پیچید و ناف نوزاد را با نخ گره می کرد تا ناف به داخل شکم کشیده نشود و به اصطلاح محلی ناف به جیگرنشود. بعد از به دنیا آمدن نوزاد تا سه روز به نوزاد شیر نمی دادند اول به دلیل آن که شیر در سینه ی مادر وجود نداشت و یا بسیار کم بوده و بعد به دلیل آن که آنها معتقد بودند که شیر اول  زِک است و اگر نوزاد بخورد زردی می گیرد. پس دراین سه روز نوزاد را با جوشانده هایی مثل: تبلقه ، بارهنگ و در مواقعی آب قند سیرمی کردند تا هم به اصطلاح تو دل نوزاد شسته شود وهم نوزاد گرسنه نماند وهم به دلیل خنک بودن طبع این جوشانده ها ، جوشانده ها مانع زردی گرفتن نوزاد شوند. به عقیده ی آنها زن تازه زا در شب سوم تب می کند چون شیر به سینه ی آن می آید. فردای آن روز زن تازه زا را به حمام می برند و بعد زن به نوزادش شیر می دهد. در آن زمان بعد از به دنیا آمدن نوزاد ، نوزاد را قنداق می کردند به این صورت که پارچه ای بزرگ و سفید رنگ که ساروق نام داشت را روی زمین پهن می کردند و یک پلاستیک روی آن می انداختند تا نم کودک به ساروق اثر نکند و بعد روی پلاستیک را پارچه ی دیگری که به آن کهنه ی بچه می گفتند می انداختند و کودک را روی آن قرارمی دادند و پارچه ها را یکی یکی به دور نوزاد می پیچیدند و قنداق می کردند وآن را با بند قنداق محکم می کردند. آنها تا سه روز دستهای نوزاد را داخل قنداق قرار می دادند و می بستند تا به عقیده ی آنها دست های نوزاد کج نشود. آنها در روز دهم نوزاد را به حمام می بردند ( این کار اکثرا توسط بزرگان انجام می شد) و روی صورت او را می پوشاندند تا یک شخص خوش اخلاق روی او را باز کند تا نوزاد در آینده خوش رو و خوش اخلاق شود. همچنین آنها بعد از به دنیا آمدن نوزاد اذان و اقامه در گوش او می گویند ( این کار نیز بیشترتوسط  پدر بزرگ و مادر بزگ انجام می شد ) در این روستا نام نوزادان را بزرگ خانواده و درابتدا نام آنها را با نام محمد ،علی و دخترها را با نام فاطمه و زهرا صدا می کنند.

آنها نوزادان را در گهواره هایی که به زبان محلی نندی می گفتن قرارمی دادند و می خواباندند.

در گذشته خوراک زن تازه زا را کنترل می کردند به شکلی که تا ده روز او را از خوردن آب سرد منع می کردند و از روغن حیوانی که به آن روغن پاک نیز می گویند برای پختن غذای او استفاده می کردند و یا زنان به نان روغن می زدند و می خوردند تا بدنشان مقاوم شود به نحوی که آنان سلامتی آینده ی او را مدیون خوردن روغن حیوانی و پرهیز از خوردن آب می دانستند. در گذشته تعداد فرزندان یک خانواده دراین روستا بیش از 6-7 فرزند بوده است. در این روستا به دلیل نبود بهداشت و انجام کارهای سنگین توسط زنان و...فرزندان زیادی ازاین خانواده ها از بین می رفت به نحوی که به گفته ی بزرگان روستا هر خانواده تقریبا 2 الی 3 فرزند را از دست می داده اند.

امروزه برخلاف گذشته خانواده ها فرزندان کمتری را به دنیا می آورند و زایمان ها نیز در بیمارستان ها و تحت نظرمتخصصان انجام می گیرد.  بر خلاف گذشته  که بزرگان خانواده نام فرزندان را مشخص می کردند دیگر بزرگان دخالتی در انتخاب نام کودکان ندارند و خود پدر و مادر نام فرزندان رامشخص می کنند.

در گذشته برای فرزندان سه جلد می گرفتند که در بیشتر مواقع همخوانی با تاریخ تولد فرزندان نداشت که یا از فرزندان فوت شده بود و یا بعد از چند سال و برای مدرسه رفتن و یا ازدواج کردن آنها برای آنها سه جلد می گرفتند. در این روستا سه جلد توسط شخصی به نام میرزا که اهالی دایی میرزا می نامیدند نوشته می شد که شخصی با سواد بوده است . دراین روستا سه جلد پسرها را چند سال کوچکتر از سن واقعی شان می گرفتند تا دیرتر به خدمت سربازی بروند و سه جلد دخترها را چند سال بزرگ تر می گرفتند تا بتوانند دختر را زود تر شوهردهند.

در گذشته زمانی که کودکان تازه راه می افتادند یک زنگ (زنگوله) به پای آنها می بستند تا به نحوی آنها را تشویق به راه رفتن کنند.

در گذشته با میخ طویله و طنابی که جنس آن از موی بز یا نخ قالی تونَه بود و یک تکه جاجیم به آن دوخته شده بود گهواره هایی می ساختند که به آن نندی می گفتند که زن یک نخ به آن می بست وسر نخ را به شصت خود می بست که بتواند با پاهایش بچه را تکان دهد و مشغول قالی بافی شود.

ختنه کردن:

در گذشته ها در روستای خوراوند شخصی به نام میرزا وجود داشت که به آن دایی میرزا می گفتند که هم دعا نویسی می کرد وهم دندان می کشید وهم سه جلد می نوشت وهم کار ختنه را انجام می داد. در گذشته ختنه کردن فرزندان به این صورت انجام می شد که بچه ها را روی یک صندلی یا چهار پایه می نشاندند و بچه ها را با چاقو ختنه می کردند این چاقو بسیار تیز بود که از آن برای کتیرا زدن استفاده می کردند. ختنه کردن بدونه هیچ بی حسی انجام می گرفت . درگذشته به این کار به زبان محلی سرشاخ کردن می گفتند. آنها در زمانی که بچه زیاد گریه می کرد و مادرش ناراحت و بی قراری می کرد برای جلوگیری از ترس مادر پاهای مادر را در آب سرد قرارمی دادند تا به عقیده ی آنها بچه زیاد اذیت نشود وختنه کردنش زود تر انجام شود.

اعیاد:

عید نوروز:

از جمله بزرگترین اعیاد روستای خوراوند عید نوروزاست. عید نوروز دراین روستا با خرید لباس نو و خانه تکانی کردن آغازمی شود. در این روستا همسایه ها به نوبت به کمک یکدیگر می رفتند و درغبار روبی و خانه تکانی منازل و شستن فرش به همدیگر کمک می کردند فرش ها بیشتردر قنات ده بالا شسته می شد که در گذشته آب فراوانی داشته است. اما امروزه این همیاری ها دیگر صورت نمی گیرد. زنان روستا نزدیک به 10 روزمانده به عید گندم و ماش وعدس و جو را می شستند و در کیسه ای پارچه ای می ریختند و در جای گرمی قرارمی دادند تا جوانه بزند بعد از جوانه زدن آن را در ظرف مخصوص یا یک بشقاب می ریختند و روی آن را پارچه ی نم دار می انداختند تا روی آن خشک نشود و بعد از کمی رشد کردن پارچه را برمی داشتند ویک پارجه ی قرمز رنگ به دورآن می پیچیدند.

ازجمله مراسمی که اهالی روستا انجام می دهند نان پختن است. آنها نان عید را چند روز قبل ازعید می پختند. آنها خمیر را در ظرفی به نام لانجین[24] می کردند. آنها مقداری خمیر در ظرف کوچک می کردند تا هم به عنوان تُورشه ی خمیرباشد وهم ازمرغوب بودن آرد مطمئن شوند. آنها درصورت مرغوب نبودن آرد به جای آب از آب پنیر استفاده می کردند. آنها برای عید مقداری خمیرشیری (شیرمال) می کنند که مواد آن ترکیبی از : نمک ، شکر، شیر، زرد چوبه و آرد می باشد. بعد ازخمیرکردن به آن استراحت می دهند تا به اصطلاح محلی خمیر وَر بیاید بعد از ورآمدن و سوختن چوب تنور  به اصطلاح به خمیرمی نشینند. آنها خمیر را در اندازه های کوچک چانه می گرفتند و با تیرهای چوبی و یا وَردنه آنها را روی تخته ی چوبی که تخته خانه نام داشت پهن می کردند و با چنگال یا پَرتو یا نک نک  ،نک می زدند یا سوراخ سوراخ می کردند تا به اصطلاح گُل نزند و بعد آن را روی بالشتکی به اسم ناونده می انداختند تا نان پزآن را به تنوری که با آتش گرم شده بزند بعد از زدن نان به تنور، نان پز موادی را که برای معطرکردن وخوش رنگ و خوش طعم کردن کلوچه استفاده می شود را روی آن می مالد بعد از پختن آن را از تنور در می آورد. مواد آن ترکیبی از: تخم مرغ ، زیره و سبزیجات معطر تهیه می شود.

در این روستا آخرین چهارشنبه ی سال را با آوردن تیغ هایی از صحرا به نام چزه جشن می گیرند که همان چهارشنبه سوری است. این مراسم به این صورت انجام می گیرد که تیغ ها را به سه دسته تقسیم می کنند و به صورت ردیفی کنارهم می چیدند و آتش می زدند واشعاری خاصی را می خواندند. ازجمله:

زردی من از تو  ،  سرخی تو ازمن 

و یا

غم برو شادی بیا ، غصه برو شادی بیا

این مراسم را معمولا قبل ازغروب آفتاب وهنگامی که زردی خورشید به آسمان باشد انجام می دهند.

در روز29 اسفند(یک روزقبل ازتحویل سال) مردم روستا با رفتن به مزارع گندم وجو،گندم وجو سبزشده به عنوان سبزه ی سال با خود به منزل می برند.مقداری را برای سفره ی هفت سین و مقداری را در سر درخانه (درب حیاط) با مقداری گِل می چسبانند .این روز را روزعلفه می نامند.

در این روستا چند ساعت قبل از تحویل سال سفره ی هفت سین می چینند که هر یک از وسایل سفره را نشان چیزی می دانند مثلا: سیب را نشان شادابی ، سیر را نشان سلامتی ، نان را نشان برکت ، سبزه را نشان طراوت و شادابی و سنجد را نشان دوری از مریضی ، شمع را نشان روشنایی (درگذشته ازلمپا استفاده می کردند)، قرآن نشان هدایت ، آب برای زلالی و روشنایی و ماهی برای پویایی و...

آنها از ماست و نقل و تخم مرغ محلی رنگ شده نیز برای سفره ی هفت سین استفاده می کنند

در این روستا شب عید را شب تُخ تُخ می گویند. این شب برای جوانان روستا مخصوصا پسرها شب مخصوصی است. زیرا جوانان پسر با یکدیگر متحدشده و منزل به منزل بام ها را می پیمایند و با انداختن کیسه هایی که یک نخ بلند به آن وصل شده است و به نحوی که شناخته نشوند در خواست عیدی می کنند که معمولا با شیرینی و شکلات، تخم مرغ محلی آب پزشده ی رنگی و پول از آنها پذیرایی می شود. آنها با کشیدن پاها یشان بر روی بام ها و سر و صدا کردن و انداختن گیسه ها از پشت بام اعلام حضورمی کنند. (این مراسم امروزه به ندرت دیده می شود). درهنگام تحویل سال تمام اعضای خانواده بر سرسفره ی هفت سین گردآمده و با خواندن قرآن سال نورا آغازمی کنند شاید که این سال ، سال پر برکتی برای آنان باشد. مردم این روستا عقیده دارند زمان تحویل سال هر کس مشغول هر کاری باشد تا آخر سال آن کار پیشه ی اومی شود. مثلا : اگر کسی در زمان تحویل سال بخوابد تمام سال درخواب خواهد بود. بنابراین اجازه نمی دهند کسی از خانواده درهنگام تحویل سال خواب بماند. آنان عقیده دارند که درهنگام تحویل سال یا باید ترخینه ( که دربیشترمواقع با سیرابی گوسفندهمراه است) به خاطر وجود گندم درآن و برای افزایش روزی و یا رشته پلو به دلیل آن که رشته ی امورزندگی دستشان باشد می پختند.

بعد از تحویل سال روستائیان به منزل پدر و مادر و بستگان نزدیک  رفته و به آنها سال نو را تبریک گفته و ادای احترام می کنند. درصورت حضور کودکان دراین دید و بازدیدها ، کودکان ازبزرگترها عیدی دریافت می کنند. مادربزرگ ها معمولا تخم مرغ رنگی به کودکان عیدی می دهند. در سال جدید مردم روستا به دیدار خانواده هایی می روند که عزیزانی را از دست داده اند و یاد آن عزیزان را گرامی می دارند.

در روز13 فروردین که روز طبیعت نامیده شده است اهالی به دامان طبیعت می روند و از طبیعت لذت می برند. در این روز جوانان سبزه ها را گره می زنند به نیت بخت گشایی و به امید شروع یک زندگی جدید. در این روز اهالی سبزه ها را با خود به دامان طبیعت می برند و به داخل آب می اندازد ومی گویند: زردی من ازتو ، سبزی تواز من   و...

آنها عقیده دارند با رفتن به طبیعت می توانند نحسی سیزده را از بین ببرند و به باد دهند در این روز معمولا زنان به پختن غذا مشغول می شوند و مردان به بازی های محلی از جمله : عَلماج ، والیبال ،وسطی و..می پردازند.

عیدسعید فطر:

از جمله دیگراعیاد عید سعید فطراست که دراین روزمردمان این روستا در مسجد جامعه گرد می آیند و به همراه روحانی روستا به سمت گلزارشهدای روستا حرکت می کنند و نمازعید را در صحرای نزدیک قبرستان و یا در قسمتی از قبرستان که در حوالی گلزار قرار دارد و هنوز از آن استفاده ای نشده است برگزار می کنند و بعد از سخنرانی روحانی و گفتن تکبیر مخصوص این روز مردم بار دیگر به سمت مسجد حرکت می کنند تا برای مراسم قرعه کشی طرح قرآنی که قریب به 16سال است که با کمک کمیته ی امداد امام خمینی و صندق روستا برگذار می شود شرکت کنند.

عید سعید قربان:

از دیگر اعیاد عید سعید قربان است. در این روز کسانی که به مکه رفته اند و حاجی تلقی می شوند گوسفند قربانی می کنند و آن را در بین کسانی که توانایی مالی زیادی ندارند تقسیم می کنند.

 

 

یلدا:

شب یلدا که همان شب چله می باشد در این روستا به این نحو برگذارمی شود که در شب اول زمستان که بلندترین شب سال است با گرد آمدن و رفتن فرزندان به منزل بزرگترها به آنها ادای احترام می کنند. در این شب بزرگترها با صرف شام و در آخر با تنغلات و تغذیه هایی چون : پر زردآلو(برگه ی زردآلو)، لَبو ،کدو تنبل و تخمه ی گل آفتاب گردان و باسلق و آجیل مخصوص شب چله که از گردو و بادام  و نخودچی و کشمش و بادام زمینی تشکیل می شود پذیرایی می کنند. در زمان های قدیم معمولا یک سینی از تنقلات می کردند و روی کرسی می گذاشتند و فرزندان به دور کرسی جمع می شدند و به سخنان پدربزرگ که در کوله ی بالا می نشست گوش می کردند که بیشتر خاطرات خود را تعریف می کرد.

محرم:

دراین روستا مراسم استقبال ازمحرم چند روز قبل از محرم با زدن پرچم ،چادر وخیمه آغازمی شود. دراین روستا از شب اول محرم عزا داری برای سالار شهیدان آقا امام حسین (ع) را آغاز می کنند آنها با انجام مراسم عزاداری ومرثیه خوانی برای آن شهید بزرگوار و انجام نذورات به مناسبت این ایام درطول 8 شب اول وهمراه بودن این مراسم ها با شام در مسجد جامعه برگزارمی شود و در روز تاسوعا وعاشورا مراسم به طور ویژه تری برگذارمی شود. در این روستا در روزهشتم ماه محرم مردم روستاعلم هایی که به یاد آقا ابوالفضل عباس علمدار کربلا وجود دارد می بندند. آنها این علم ها را با پارچه های سبز وآینه و...تزئین می کنند.در این روز بعد از بستن علم مراسم روضه خوانی برای صاحب علم(حضرت ابوالفضل) برگزارمی شود که با پذیرایی چای صاحب خانه ای که علم درآنجا قرار دارد همراه است.

تاسوعا:

در روز تاسوعا ازابتدای صبح دسته ی سینه زنی و زنجیرزنی به ترتیب شکل گرفته و شروع به حرکت به سمت قلعه ی روستا و بعد از توقف در آنجا و پذیرایی با نذورات مردم ازجمله شعله زرد و شیر کاکائو و هلوا و...به سمت منزل حاج پرویز خسروی حرکت کرده و در آن مکان نیزتوقف می کنند و پذیرایی می شوند و بعد به سمت گلذار شهدا حرکت می کنند و در گلذارشهدا با چرخیدن دسته زنجیرزنی به دور گلذار و خواندن اشعار ملقب به اسم شهدا و ادای احترام به آن شهیدان عزا داری را به سمت مسجد روستا ادامه می دهند. درمسجد بعد ازخواندن نماز ظهر صرف ناهارازعذا داران پذیرایی می شود. به قرارهرسال در روز تاسوعا نزدیک به حوالی ساعت 2اهالی به سمت روستای یوجان برای زیارت شاهزاده اسماعیل حرکت می کنند  تشکیل می دهند و به سمت حرم برای زیارت روانه می شوند. دسته ی روستای امامزاده یوجان قبل ازرسیدن دسته های روستاهای دیگر در امامزاده حاضرمی شود و به محض نزدیک شدن دسته ها به آنها خوش آمد گویی می گویند. دسته ی عزا داری روستای خوراوند هم با رسیدن به مرقد آن حضرت با خواندن اشعاری سلام می گویند. مثل: حضرت شاه اسماعیل آقا سلامٌ علیک و...وبعداززیارت به روستا باز می گردند.

*در روستای خوراوند مردم اعتقاد شدیدی به رفتن به زیارت شاهزاده اسماعیل در روز تاسوعا دارند به گونه ای که مردم روستا نقل می کنند که درسال های دور به دلیل بارش شدید برف اهالی تصمیم می گیرند که در این روز به زیارت آن امامزاده نروند. به نقل از اهالی به دلیل نرفتن به زیارت درآن سال مردم زیادی به دلیل بیماری شایع درآن زمان ازبین می روند.ازآن زمان به بعد اهالی با اعتقاد بیشتری به زیارت این آقا می روند.

عاشورا:

در روزعاشورا نیزعذا داری ازا بتدای صبح با جمع شدن مردم روستا درمسجد جامعه وحلقه زدن به دورعلمی که ازابتدای محرم در وسط محوطه قرارداده اند و گفتن حسین حسین ، آقا حسین، سرور حسین ، مولا حسین و...و بستن نخل وحجله حضرت علی اصغر درهمان لحظه، آغازمی شود. سپس با تشکیل دسته های سینه زنی و زنجیرزنی به نحوی که علم داران و نخل چرخانان ازجلوی دسته ی سینه زنی و سپس علم مخصوص که با پر تزئین شده از جلوی دسته ی زنجیر زنی حرکت می کند. هر یک از اشخاصی که به عنوان نخل گردان نخل ویا حجله را بلند می کنند، یا نذر هر ساله ی آنهاست و یا از گذشتگان آنها به صورت اجدادی از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. این امر برای علم داران حضرت ابوالفضل نیز وجود دارد که به صورت خانوادگی و پشت در پشت علم درخانواده ی آنها نگهداری و سپس به فرزندان آنها سپرده می شده است. دراین روز نیز بعد از توقف کوتاهی در مقابل قلعه و صرف نذورات از جمله چای و قلیان به سمت گلذار شهدا حرکت کرده که درگلذار با مراسم نمادین سوزاندن خیمه های یاران پیامبر و رها کردن کبوتران ( که به یاد پرکشیدن یاران آن امام انجام می شود) و خواندن اشعاری در وصف شهدا به سمت مسجد جامعه حرکت می کنند و با صرف ناهار عزاداری را به پایان می رسانند.

شام غریبان:

شام غریبان که شب یازدهم محرم می باشد عزا داران بعد ازنماز مغرب و صرف شام شروع  به عذا داری با اجرای مداحی  توسط مداح و انجام سینه زنی می کنند. بعد از به پایان عذاداری در داخل مسجد دسته ی سینه زنی که از جوانان تشکیل می شود به سمت قلعه و از آنجا به سمت کوه پیراسماعیل ( تپه ای که روستائیان معتقداند که پیر پیراسماعیل درآن دفن شده است. اما قابل ذکر است که تاکنون هیچ گونه تذکرهای مبنی بر وجود امامزاده دراین مکان تاکنون صادر نشده است) حرکت کرده و درآنجا با ایجاد دو حلقه ی بزرگ از جوانان و خواندن ابیاتی در باب این شب  و پاسخ دادن حلقه ی دوم ازعذاداران به زبان ترکی ، مراسم را برگزار می کنند. در چنین شبی عزاداران در تمام نقاط  این کوه یا تپه به یاد حضرت رقیه شمع روشن می کنند.

نماد های مراسم عزاداری:

در این روستا درمحرم از نمادهایی استفاده می شود که هرکدام معنا و مفهوم خاصی دارند که به آنها به صورت جداگانه اشاراتی می کنیم.

علم:

 دراین روستا 5 علم وجود دارد که هر کدام با ابزار و وسایل و پارچه های خاصی تزئین شده است. این علم ها در منازل اهالی ده نگهداری می شود. صاحب خانه هایی که علم درآنجا نگهداری می شود وظیفه ی تزئین وحمل این علم ها را برعهده دارند. معمولا این علم ها توسط بزرگان و سالمندان و بعد ازآنها توسط  فرزندان آن خانواده حمل می شوند.

ازجمله وسایلی که در تزئین علم ها به کار می برند آینه و یا بشقاب های قدیمی پایه دار و یا کاسه های قدیمی که  در زیارتگاه ها درآن آب می نوشند، است .بر سر هر یک از علم ها یا از یک دست فلزی که نماد دست حضرت ابوالفضل است و یا از یک علم مخصوص که از ورقه ی فلزی ساخته شده قراردارد. هر یک از این علم ها برای برآورده شدن حاجت صاحب خانه ها ، توسط  آنها ساخته شده است. بر سرهر یک از این علم ها میوه های انار وسیب می زنند و بعد از به پایان رسیدن روز عاشورا آنها را به نیت تبرک و برای شفا به بیمارمی دهند. به هر یک ازعلم ها پارچه های رنگارنگ (مثل دستمال یزدی ) سنجاق می کنند. کسانی که این علم ها را حمل می کنند یک شال به کمر می بندند و پایه های علم را در آن قرارمی دهند. این علم ها در جلوی دسته ی سینه زنی حمل می شوند و نشانه ی علمدار کربلا می باشند به همین خاطر در بین مردم ازاحترام خاصی برخوردار هستند.

علامت:

در روستای خراوند برای انجام مراسم از یک علامت استفاده می کنند که در جلوی دسته ی زنجیر زنی حمل می شود این علامت دارای یک علم بزرگ مزین به عکس امام حسین دروسط  و جمعا هشت علم کوچکتر در دو طرف آن قرار دارد که روی هر یک ازعلم ها با اذکار و اسامی ائمه تزئین شده است. جنس این علم از فلز است. در قسمت زیرین علم شال هایی با نقش ونگار سنتی به رنگ قهوه ای و مزین شده به اسم 12 معصوم وجود دارد که نشانه ی تعلق داشتن این علامت به ائمه است. این نماد توسط جوانان حمل می شود که کمربندهای مخصوص حمل علامت به کمربسته اند. این کمربندها از پشت کتف و شانه ها به صورت ضرب در عبورمی کنند که بسیار محکم هستند. آنها برای نگهداشتن علامت بر روی زمین از سه پایه ای مخصوص استفاده می کنند. جوانان روز تاسوعا علامت را به زیارت شاهزاده اسماعیل می برند و با چرخانیدن و خم و راست کردن علم  به آن آقا ادای احترام می کنند.

 

نخل وحجله:

در روستای خراوند یک نخل و یک حجله وجود دارد. نخل فلزی وحجله چوبی است . در گذشته نخل را باچوب می ساختند ولی امروزه این کار با فلز آلومینیم که فلزی سبک است می سازند و با پیچ ومهره روی هم سوارمی کنند. حجله ی چوبی بر روی چهارجوب که به صورت مربع به هم وصل شده اند سوارشده اند که از هرطرف حدود 50 سانتی مترچوب برای چسبیدن و روی شانه قراردادن وجود دارد اما نخل فلزی خود دارای هشت پایه برای قرار گرفتن روی زمین می باشد. روی این نخل وحجله را پارچه های مشکی با خطوط طلایی و مزین به عکس سالار شهیدان ، می پوشانند و برای تزئین از پارچه نوشته ها ،عکس حرم امام حسین و...استفاده می کنند. نخل وحجله گردانها معمولا کسانی هستند که در ساخت نخل یا حجله شرکت داشته اند و به عنوان نذر از آن یاد می کنند .حجله ی چوبی که کوچکتراست توسط چهار نفر ونخل که بزرگتر است توسط 6نفرحمل می شود. هنگام بلند کردن وحمل نخل اهالی ده از زیر نخل وحجله عبورمی کنند تا هم زیر سایه ی صاحب نخل باشند و هم از آن تبرک گرفته باشند. ظاهر نخل وحجله غیر از بزرگ و کوچک تفاوت آن در تعلق داشتن به امامان است که نخل به حضرت امام حسین (ع) وحجله به حضرت علی اصغر و حضرت علی اکبرتعلق دارد.

گهواره:

درخوراوند یک گهواره به نیت حضرت علی اصغر وجود دارد که از جنس فلز است و دور تا دورآن را با پارچه های سبز رنگ پوشانده اند. این گهواره در داخل مسجد ودر قسمت زنانه قرار دارد که معمولان آن آن را از مسجد خارج نمی کنند.

بیرق:

دو پرچم استوانه ای است که روی هر کدام ازآنها یک دست فلزی قراردارد که روی یکی ازآنها نام اباعبدالله وروی دست دیگر یا ابولفضل نوشته شده است.این بیرق ها توسط جوانان خانواده ها یی که این بیرق ها درآنجا نگهداری می شود حمل می شوند. در روستای خوراوند بیرق ها توسط خانواده ها ی حاج پرویزعروجی وخانواده ی مشهدی اکبرعبادی نگهداری می شود. سرتا سراین بیرق ها از پارچه ای استوانه ای پوشیده شده است . این پارچه به صورت نیم متر در نیم متر به یک رنگ و همچنین مزین به یکی ازامامان و نوادگان آنها می باشد.

تعزیه وپرده خوانی:

در روستای خوراوند در بعضی ایام سال گروهی از افراد از شهر وروستاهای دیگربه این روستا می آمدند و با زدن یک پرده به دیوار و جمع کردن مردم ده برخی اشعار را که درباره ی امامان معصوم از جمله امام حسین (ع) و واقعه ی عاشورا داشت را نقل می کردند که به آن پرده خوانی می گفتند.اما تعزیه خوانی نمایشی درباره ی هریک ازامامان ونحوی شهادت آنان به همراه آوردن افرادی برای اجرای هریک ازنقش ها و نواختن موسیقی است که درایام شهادت هریک ازامامان افرادی به این روستا آمده وتعزیه خوانی می کنند وجماعت حاضر نیز مبلغی پول بر روی پرده ی سبزی که تعزیه خوان بر روی زمین پهن می کند قرارمی دهند.

پنج دری:

در زمانهای گذشته شخصی در روستا حیاط  و منزلی می سازد و یکی ازاتاقهای آن حیاط را که در طرفی به صورت جداگانه وجودداشته را وقف می کند که هرساله در آن اتاق ده روز از ماه صفر را مراسم نوحه برگذارکنند. این حیاط را به دلیل آن که درآن زمان نوساز بوده آقِل نوَ می گفتند. این اتاق دارای 5 در و پنجره بود به همین دلیل اسم آن را پنج دری گذاشتند. دراین اتاق سماور زغالی و فنجان قرارداده بودند که وقف آنجا بود . این مکان هنوز نیزوجود دارد ولی هیچ گونه استفاده ای ازآن نمی شود.

برخی مناسبتهای قمری:

اربعین:

درشب اربعین مردم این روستا در مسجد روستا گرد آمده و بعد از نماز مغرب وصرف شام به عزاداری و سینه زنی  با مداحی مداحان می پردازند و چهلم آن آقا را گرامی می دارند.

صفر:

درروز28 صفرکه مصادف با رحلت رسول اکرم (ص) وامام حسن (ع)می باشد مردم علاوه بردادن نذورات خود وعزاداری برای آن بزرگوارن مراسمی نیزبرای بزرگداشت شهیدان روستای خراوند برگذارمی کنند که ازحوالی ساعت 10 شروع و تا ساعت 2-3 ادامه می یابد. این مراسم با صرف ناهار و رفتن به سر قبر شهدا همراه است . همچنین از طرف ارتش سربازانی برای رژه رفتن به روستا می آیند تا یاد آنها را زنده نگهدارند.

رمضان:

مردم این روستا رمضان را با غبار روبی مساجد آغازمی کنند. در طول این ماه با حضور روحانی نمازهای صبح  و ظهر و مغرب برگزار می شود. دراین ماه در شب 19 – 21 – 23 رمضان به مناسبت شهادت وضربه خوردن آن آقا (امیرالمومنین علی (ع) ) مراسم عذا داری با صرف افطاری و قرآن به سرگرفتن وخواندن دعاهای مخصوص آن شب از جمله جوشن کبیر،تا صبح وهنگام سحرادامه پیدا می کند . مردم این روستا این سه شب را شب تیغ می نامند. در گذشته ها برای مطلع شدن ازآغازماه رمضان روحانی روستا با توجه به تقویمی که داشت زمان فرارسیدن ماه رمضان را مشخص می کرد. در گذشته ها مانند امروز برسر بام و یا تپه های اطراف می رفت تا ماه را مشاهده کند. دراین روستا سحرخوانی توسط اهالی روستا صورت می گرفته به این شکل که هر یک از اهالی در صورت تمایل بر روی پشت بام منزل و یا پشت بام مسجد که بلند تر بود می رفت و سحرخونی می کرد. اهالی بیان می کنند که گاهی مشاهده می شد که 3 یا 4 نفر بر روی پشت بام سحرخوانی می کنند.

آداب استقبال و بدرقه ی زائران:

در روستای خوراوند هر یک ازاهالی اگر قصد رفتن به یکی از اماکن متبرکه از جمله مشهد ، کربلا ، و...کند در ابتدا اهالی را از رفتن خود با خبر می کند. او فردی را به عنوان مرثیه خوان دعوت می کند این فرد معمولا از خود روستا دعوت می شود و در ازای مرثیه خوانی پولی به اوپرداخت نمی شود و تنها در ازای آن سوغات به او می دادند. این مرثیه ها بیشتردر باب وصف آن امام می باشد. آنها به این کار چوشی می گویند. دراین مراسم اهالی روستا زائر را تا هنگام سوار شدن به وسیله ی نقلیه و خارج شدن از روستا بدرقه می کنند. زائر از اهالی حلالیت می طلبد و اهالی نیز از زائر درخواست می کنند که درآن مکان مقدس یا دی از آنان کند و برای آنها دعا کند.

در زمان بازگشت از زیارت نیز بار دیگر نیزاین مراسم برگذارمی شود. بدین صورت که به اهالی اطلاع می دهند که فلان آقا یا خانم در نزدیکی روستا قرار دارند و در صورت تمایل می توانند به استقبال بیایند. اهالی نیز با سینی هایی اراسپند و گلاب به استقبال زائرمی روند و دیده بوسی می کنند و زیارت قبول می گویند و او را تا منزل همراهی می کنند. بعد از رسیدن به منزل اهالی را به منزل دعوت می کنند تا از آنها پذیرایی شود. بعد از پذیرایی بار دیگر زیارت قبول می گویند و آرزوی زیارت های دیگررا برای او می کنند و باز می گردند. این آیین هنوز نیز دراین روستا به قوت خود باقی مانده است.

یکی ازعقاید و باورهایی که این روستائیان به آن اعتقاد دارند این است که هنگام وارد شدن به داخل منزل اگر کسی کفش های زائر را بپوشد زیارت قسمت او می شود. همچنین آنان در هنگام  ورود زائران جلوی آن ها گوسفند قربانی می کنند.

بازی های محلی :

بازی های مخصوص آقایان:

از جمله بازی های محلی دراین روستا عَلماج است. این بازی توسط دو تیم از جوانان و با یک چوب بلند حدود یک متر یا کمی بیشتر به عنوان چوب دستی و دچند چوب کوچک به اندازه ی یک وجب انجام می گیرد. به این صورت که چوب های کوچک را که گُل می نامیدند را روی دو قطعه سنگ که به صورت موازی کنارهم قرارداده اند می گذارند و با چوب دستی آن را بلند می کنند و به آن ضربه می زنند.اگر گروه مقابل گل را بگیرند جای گروه عوض می شود و اگر نتوانند گل را برمی دارند و به سمت کسی که چوب دستی در دست دارد می اندازند . آنها فاصله ی گل را با چوب دستی وجب می کنند و امتیاز می دهند و در آخر به گروه بازنده زو می دهند یعنی باید بِدود وتا نفس دارد فریاد بزند   زو .

ازجمله بازی های دیگر تُوپَ چوق یا همان توپ وچوب است. این بازی نیزکمی شبیه به علماج است با این تفاوت که درآن از چوب دستی و توپ به جای گل استفاده می شود به این صورت که توپ را به هوا پرتاب می کنند و با چوب به زیرآن می کشند و اگر توپ به افراد می خورد آنها می سوختند و باز درآخرگروه بازنده زو می کشید.

از دیگربازی های محلی تیله بازی بود.آنها دریک نقطه می ایستادند  و دور خود را دایره می کشیدند و داخل آن دایره  هم دایره ای کوچکترمی کشیدند و یک خط راست در وسط دایره ی کوچک می کشیدند که تیله ها را روی آن قرارمی دهند. آنها چند تیله می کاشتن و به صورت نوبتی با تیله به آنها ضربه می زدند. ضربه باید با انگشت زده شود به این شکل که تیله را با یک دست نگه می داشتند و با انگشت اشاره دست دیگر به آن ضربه می زدند که اگر به تیله برخورد کند و تیله از دایره بیرون رود تیله ازآنِ آن شخص می شود.

ازدیگر بازی ها  گردو بازی بود که بیشتر در فصل تابستان و پاییز و زمان به ثمر رسیدن گردوها انجام می گرفت . این بازی نیز شبیه به تیله بازی بود با این تفاوت که به جای تیله از گردو استفاده می کنند. آنها بعد از کشیدن یک دایره ی بزرگ و چیدن گردوها در وسط دایره بازی را انجام می دهند. آنها برای این که فاصله ی بیشتری از گردو ها داشته باشند دو خط در دو طرف دایره به فاصله ی نیم مترمی کشیدند که بازی کنان درپشت این خط ها قراربگیرند. آنها با پرت کردن گردوهایی که آنها را ساقه می نامیدند و از همه بزرگتر و سنگین تر بود بازی را انجام می دادند که با بیرون رفتن گردو از دایره بازی کن می تواند گردو را برای خودش بردارد. گردویی که به عنوان ساقه بود هیچ وقت کاشته نمی شد.

بازی های مخصوص بانوان:

از دیگر بازی های محلی   یک قُل دوقُل  نام دارد که مخصوص خانم ها بود. این بازی یا با 3عدد سنگ گرد و یا با 5 عدد سنگ به اندازه ی قند انجام می شود که چندین مرحله  داشت و بسته به سلیقه ی بازیکنان مرحله ها را خود انتخاب می کردند ازجمله مراحل آن : یک قُل ، دو قُل ، موچ ، عروس ، آبشار و...را نام برد.

ازدیگربازی های محلی لیله را می توان نام برد که به صورت شش خانه وهشت خانه کشیده می شد که درلیله ی شش خانه بازیکن با پرتاب سنگ درخانه وبردن سنگ با یک پا به گونه ای که سنگ روی خط قرار نگیرد و بر گرداندن آن انجام می شود و لیله ی هشت خانه با پرتاب سنگ درخانه و رفتن به صورت یک پایی و برداشتن سنگ در بازگشت انجام می شود.

بازی های محلی مشترک  بین خانم ها و آقایان:

از بازی های محلی گورگ نام داشت که توسط  دو نفر انجام می گرفت (درصورت دل خواه می توانند تعداد را بیشترکنند) این بازی توسط یک تخته سنگ به اندازه ی یک کف دست که هر بازی کن یک سنگ برای خود به صورت جداگانه داشت ویک سنگ گرد به اندازه ی گردو که به صورت مشترک استفاده می شد این بازی به این صورت انجام می گرفت که یکی از بازیکن ها تمام سنگ ها و گورگ را برداشته و آن را به سمت بالا پرتاب  می کرد و بعد سنگی که نزدیک تر به گورگ باشد اول او بازی را شروع می کند. بازیکن سنگ خود را به طرف گورگ پرتاب می کند بعد از حرکت گورگ بازیکن از جای اصلی گورگ تا جایی که قرار گرفته را با پا وجب می کنند و می شمارند که به جای امتیاز محاسبه می شود بعد سنگ خود را به سمت سنگ رقیب پرت می کند تا به سنگ رقیب برخورد کند در صورت برخورد یک امتیاز محاسبه می شود.

نوبت بازی کن همچنان ادامه پیدا می کند تا سنگ او به یکی از سنگ ها (گورگ یا سنگ رقیب) برخورد نکند . در صورت برخورد نکردن نوبت بازی کن دیگری می شود.

از دیگربازی ها وسطی بود که  دو گروه  تشکیل می دادند و نوبت گروه را با یک سنگ که یک طرف آن تَر(خیس) و یک طرف خشک بود که حکم دو روی سکه را می کرد مشخص می کردند. یک گروه در دو طر ف زمین و یک گروه در وسط  قرار می گرفتند و با زدن توپ رقیب را از زمین بیرون می کنند که در صورت گرفتن توپ توسط بازیکن ها ی وسط زمین یک نفرمی تواند وارد زمین شود.

برخی شوخی های مردم روستای خوراوند:

از زمان های قدیم مردم روستای خوراوند به شوخ طبعی در این منطقه شهره بودند به گونه ای که بین اهالی روستای خوراوند و خوگان نیز شوخی هایی وجود دارد. یکی ازاین شوخی ها که هنوزهم وجود دارد را در این قسمت اشاره ای می کنم.

در سال های دور برخی از جوان های روستای خوراوند به شب هنگام وارد باغهای روستای خوگان می شوند که چند نفر از اهالی آنها را می بینند. آنها که شرایط را طوری می بینند که ممکن است آنها دیده شوند  و برای آنها مشکل ساز شود به دنبال راه چاره ای می گردند که تابوت چوبی را درآن نزدیکی می بینند. آنها داخل تابوت را پر از انگورعسگری می کنند و یک پارچه ی سیاه روی آن می کشند و تابوت را بلند می کنند و فریاد می زنند :لا اله الله... مردم روستای خوگان وقتی می بینند که عده ای در حال حمل تابوت هستند و گریه می کنند به آنها ملحق می شوند و تابوت را تا روستای خوراوند همراهی می کنند. آنها همچنین به زبان ترکی فریاد می زدند که :

عسگری بِراروم عسگری، ایزِم قارادِر عسگری[25]

و گریه می کردند. بعد از رسیدن به روستای خوراوند جوانان روستا تا بوت را به زمین می گذارند و در مقابل اهالی روستای خوگان روی تابوت را باز می کنند. جماعت شروع به خندیدن می کنند و پراکنده می شوند. از آن زمان اهالی روستای خوراوند به اهالی روستای خوگان لقب( کور خوگانله) را داده اند.البته آنها نیزبا دلایلی خوراوندیها را(کورخوراوندله) میگن اهالی هردو روستای خوگان وخوراوند نیز با شنیدن این لقبها کینه ای به دل راه نداده و لبخند می زنند. ودرواقع این مسئله مزاحی بیش نیست وسالهاست که هردو اهالی با صفا    با این مزاح وحاشیه هایش  گفتنه اند و با هم خنذیده اند نه به هم خندیده اند این داستان در این منطقه کاملا شهره می باشد.

شخصیت های شوخ طبع  روستا:

ازشخصیت های شوخ طبع روستا می توان علی محمدهاشمی را نام برد این شخص کاملا شوخ طبع و مداح می باشد. او بی سواد است و به  نقل از خودش نخوانده ملا شده است. ذهن این شخص پُر از ابیات طنز آمیز که سروده ی خود اوست می باشد. این شخص به محض دیدن کسی یا چیزی ابیاتی طنزآمیز در وصف آن می سراید که مایه مسرت اطرافیان می شود. از جمله ابیاتی که اینجانب در وصف همان صحنه شنیده ام چنین است : محمد کلاه گُنده ،خَرمنتم که مونده  ویا-چراغ ساز میخوای یداله- اویار میخوای عبداله-سیمانکارمیخوای

باب اله- قاری میخوای اسداله-

رقیه خاتون ،رعنا، پس چرا نشستیید تنها ،بیایید به جمع زنها. و...

فال ها:

در گذشته در روستای خوراوند اگر کسی می خواست فال بگیرد ابتدا دست چپ خود را باز می کرد و با دست راست از سرانگشت دست چپ شروع به وجب کردن می کرد بعد از رسیدن به آرنج ، شست دست را به عنوان ستون در قسمت آرنج قرارمی داد و سه مرحله بدونه جا به جا کردن شصت به سمت مچ وجب می کرد و بار چهارم وجب کردن را تا سرانگشتان ادامه می داد.(مرتبه ی آن بین 3 و4 متغییر بود) اگراضاف می آمد می گفتن خوب است و اگر کم می آمد می گفتن بد است . اهالی عقیده دارند که این فال را حضرت فاطمه (س) زمانی که امام حسن و امام حسین  دیر به منزل برمی گشتند در حالی که بر سر راه آن دو بزرگوار می نشستن می گرفتند.

 

جن:

درفرهنگ لغت فارسی جن به موجودی خیالی وغیر مرئی بین انسان و ارواح گفته می شود. جن در لغت به معنی مستور و پوشیده است همانند بچه در رحم مادر که به آن جنین می گویند.

روستائیان جن را موجودی نامرئی که قابلیت تبدیل به هرشکل را دارند تعریف می کنند.

برخی عقاید مردم روستا درباره ی جن:

_آنها عقیده دارند که جنیان از آهن رد نمی شوند برای همین درمکان های قدیمی که ازآهن استفاده نمی شود زندگی و رفت وآمد می کنند.

_جنیان ازکلمه ی الله ،یا هو،بسم الله وحشت دارند.

_جنیان تا حدودی آینده را می بینند برای همین دست بر گلوی فرد می گذارند و فشار می دهند و او را به سرفه و یا عتصه می اندازند و می گویند صبرآمده و فلان کار را باید انجام ندهند و کمی صبر کنند.

_جن ها تنها درشب و در تاریکی و  تنهایی و  محلهایی مانند گرمابه ، آب انبار، خانه های ویرانه ، زاغه ها و بیابان ها وجود دارند.

_اگر در شب آب جوش بر زمین بریزند و بسم الله نگویند ممکن است نوزاد جنی را بسوزانند و مادر و پدراو در پی تلافی و صدمه زدن به آنها شوند.

_قیافه ی ظاهری آنها مانند انسان است  و تنها پاهایش مانند بز سم دارد که قابل تبدیل به پای انسان نیست.

_بکار بردن کلمه ی جن را خوش یمن نمی دانند و می گویند شگوم ندارد و ممکن است آنها را ظاهرکند . بنابراین بیشتر از کلمه ی ازما بهتران استفاده می کنند.

_روزهای شنبه و چهارشنبه از ما بهتران به لباس و صورت آدمیزاد در می آیند.

_جن ها توسط حیوانان دیده می شوند و سگ قادر به گرفتن جن می باشد.

_اگر جن به چیزی بچسبد و یا سگ او را گاز بگیرد قابل دیدن خواهد شد.

_جن ها از جنس مذکر می ترسند بنابراین جن درخانه ای که مرد وجود داشته باشد جن رفت وآمد نمی کند.

_از ما بهتران عروسی ها و جشن هایشان را در گرما به های عمومی و در شب برگذار می کنند و معتقداند که به هنگام شب بهتراست به گرما به های عمومی نروند چون امکان دیدن جنیان زیاداست.

_آنها عقیده دارند کسی نباید تا زمانی که داخل حمام هست  آب بخورد و یا از آبی که از آن استهمام می کند بیاشامد زیرا ممکن است جنیان وارد بدن او شوند و او را دیوانه و دعایی ویا غَشی کنند.

_آنها پوست پیاز و پوست تخمه آفتاب گردان را به عنوان پول اجنه در نظر می گیرند و معتقداند که نباید آنها را بر سر راه عموم ریخت زیرا ممکن است موقع برداشتن آنها توسط جنیان به آنها صدمه بزنند.

_اشیاء گران قیمت که در زیر خاک مدفون شده اند پس از100سال از آن جنیان می شود و نباید به آنها دست زد . چون برداشتن آنها باعث عصبانیت آنها می شود.

_جگر گاو و گوسفند را پس از سر بریدن نباید کنارگذاشت چون ممکن است جنیان آن را بردارند و یا به آن نظرداشته باشند و اگراز آن استفاده کنند جن زده شوند و در صورت کنار گذاشتن جگر باید به آن سوزن بزنند تا مانع از برداشتن جگر توسط جن شود.

_بعد از دیدن جن نباید ترسید زیرا ترس انسان باعث لذت برخی اجنه شده وممکن است او این کاررا برای سرگرمی دوباره تکرارکند.

_از دست جنیان نباید چیزی گرفت و خورد زیرا آن باعث دیوانگی وغَشی شدن انسان می شود.

_اجنه علاقه ی شد یدی به رقص وموسیقی دارند و اگرکسی را ببینند او را وا می دارند تا آنقدر بر قصد تا دیوانه شود.

_جنیان بیشتربه سراغ انسانهای ضعیف (ازنظردینی) می روند.

_رفتن ناگهانی میان مجالس اجنه باعث ناراحتی آنها شده وممکن است دائم او را اذیت و آزار کنند.

_شب هنگام نباید داخل تنورستان که تنور زمینی در آن قرار دارد رفت زیرا جنیان درآنجا حضور دارند و ممکن است به آنها صدمه بزنند.

_اگرجنی از انسان خوشش بیاید او را با خود می برد و اگربرای او دعا نگیرند ممکن است دیگراورا نبینند.

 

ضرب المثلی که درباره ی این موجود به کار می برند:

_انگار مویش را آتش زده اند (زمانی که اسم ازکسی می برند وناگهانی پیدایش می شود).

 

 عقاید مردمان روستای خوراونددرباره ی ارواح:

_مردم این روستا عقیده دارند که زمانی که از ارواح صحبت می شود در واقع همان روح بستگان وآشنایانی است که بعد از مرگ سرگردان  و یا بنا به دلایلی به این دنیا آمده اند.

_ارواح در شب جمعه زادگاه و یا سر قبر و یا روی دیوارهای منزل خود می نشیند و چشم به راه خیرات بازماندگان اند.

_روح انسان در زمان خواب از بدن خارج شده و به این طرف وآن طرف می رود.

_خواب هایی که ما در طول شب می بینیم همان گردش روح در شبها هستند که ما بعضی ازآنها را در بیداری به یاد می آوریم.

_ارواح از خیرات دادن چیزهایی که در زمان حیات دوست می داشتند بیشتر خوشحال می شوند.

آل:

آل موجودی خیالی و افسانه ای که به باورعموم مردم از جمله مردم روستای خوراوند در صحراها و چشمه ها زندگی می کنند و دشمن زنان تازه زا است.

عقاید مردم روستا درباره ی آل:

در روستای خوراوند اهالی آل را موجودی تصورمی کنند که سیاه چهره  و لاغر  ودشمن زنان زائو است.

به عقیده ی آنان آل یا بختک زمانی که انسان خواب است روی انسان می افتند که بسیار سنگین است به نحوی که نمی توان تکان خورد. انسان نمی تواند آن را ببیند و فقط می تواند سنگینی آن راحس کند. به عقیده ی آنان اگرکسی بتواند در آن حین دماغ بختک را بگیرد وآرزو کند آرزویش برآورده می شود.

بنابه عقیده ی روستائیان زن تازه زا را تا ده روزنباید به حمام برد و نباید تنها گذاشت که مبادا آل سراغش بیاید و جگر زائو و نوزادش  را ببرد . اگر آل بتواند جگر زائو را ببرد زائو بیمارمی شود. آنها برای محافظت از زائو تا 40 روز او را تنها نمی گذارند و در حضور زائو اسمی از او نمی برند و تعریف و تمجیدی از نوزادش نمی کنند وهمچنین تا 3روزبه نوزاد آب نمی دهند .در این روستا زنانی که به دیدن زائو می روند از گفتن چه نوزاد زیبایی و..که برای تعریف از نوزاد است خود داری می کنند و برعکس دائم می گویند چه نوزاد زشتی و...زیرا معتقد هستند که تعریف ازآنها باعث کشیده شدن آل وجلب توجه او می شود.

 مردم این روستا عقیده دارند که اگر ازدواج دو زوج در یک شب اتفاق بیفتد ممکن است بختک روی زندگی آنها بیفتد و یکی از آن زوجها نتواند بچه دارشود. آنان برای این کار چاره هایی اندیشیده اند و تصور می کنند که انجام این کارها باعث برداشته شدن بختک از زندگی آنها می شود. از جمله ی این کارها رفتن به قبرستان وخوابیدن در قبر است که این کار باید توسط زن انجام گیرد و به اصطلاح چله بُری کنند و یا خوابیدن زن نا زا  در رختخواب زنی که تازه زایمان کرده است و یا عبور زن نازا از زیر پای مردی که درهمان شب ازدواج کرده است به این صورت که مردی که درهمان شب عروسی زن نازا ازدواج کرده بر روی پشت بام و یا بر روی دری می ایستاده  و زن نازا از زیر پای او عبورمی کند.

امروزه دیگر کمتر به این عقاید پایبند هستند آنها مشکلات زندگی خود را از راه علمی حل می کنند.

ضرب المثلی دراین باب:

الهی آل ببردت(زمانی به کارمی رود که شخصی کاراشتباهی انجام می دهد).

برخی عقاید مردم این روستا:

_اگرمیهمان به خانه ی کسی برود وصاحب خانه تمایلی به ماندن میهمان نداشته باشد اگر در کفش او نمک بریزد ، دل میهمان به شور می افتد و زودترازآن خانه می رود.

_به عقیده ی روستائیان اگر کسی خواب بد می بیند باید آن را برای کلوخ  تعریف کند وآن را ازمنزل به بیرون بیندازد تا آن خواب تعبیر نشود.

_آنها عقیده دارند که اگر زن حامله به مُرده نگاه کند چشم بچه اش شور می شود و یا اگر به مار نگاه کند بعد از به دنیا آمدن کودک ، کودکش دائم زبانش را بیرون خواهد آورد.

_اگر زن حامله تخم مرغ  دو زرده بخورد چشم بچه اش آبی می شود.

_اگر مرغی قورباقه بخورد تخم دو زرده می گذارد.

_اگر یک جفت کفش پشتشان را به هم کنند در خانه بگو مگو و دعوا می شود.

_اگر روی سرزن حامله نمک بریزی اگر زن حامله روسری یا چادرش را مرتب کند بچه دختر است و اگردست روی پشت لبش بکشد بچه پسراست.

_اگر کسی چادرش را پشت و رو بپوشد به زیارت می رود.

_اگر ظرفها در منزل ردیفی چیده شوند میهمان خواهد آمد.

_اگرداخل فنجان چای تولف چایی غیرعادئی ببینند می گویند میهمان خواهدآمد

_تازمانی که برای نوزاد دعای شیربندی نگیرند نباید به بچه شیرداد.

_اگرکسی برای شکار به صحرا برود و شکاری (آهو)را به دام بیندازد و او به روی شکارچی بخندد شکارچی  خواهد مُرد.

_اگر سگی از ده به طور پیوسته مویه کند کسی خواهد مرد.

_اگر پیرزن یا  پیرمردی که سن بالایی دارد رو به مرگ برود (نزدیک باشد که جان بدهد) و باز بهبود پیدا کند یقینا جوانی درآن ده خواهد مرد.

_اگرکسی بُر بشکند وگندمش بماند(یعنی همه اهل ده گندم هایشان را بچینند وگندم او بماند)زنش درآن سال می میرد.

_زمانی که کلاغها به صورت دسته جمعی پروازمی کنند وسرو صدامی کنند می گویند کلاغ ها عروسی گرفته اند.

_اگرکلاغچه غارغارکند می گویند میهمان آمده است.(دراین روستا کلاغچه به خبربردن معروف است به همین دلیل به کسی که خبر پراکنی می کند می گویند فلانی مثل کلاغچه می ماند).

_به عقیده ی روستا ئیان خروس سفید سید است و عقیده دارند اگرکسی که خون ریزی دارد خروس سفید قربانی کند خون ریزی اش قطع می شود.

_آنها عقیده داشتند که هر دعایی بعد از 40 روز اثرش ازبین می رود و باید آن دعا را دوباره بگیرند.

نظر:

در روستای خوراوند مردم عقیده دارند که اشخاصی وجود دارند که  دارای انرژی هایی هستند که نا خواسته باعث ضربه زدن به شخص و یا چیزی می شوند که به آن اشخاص لقب های نظر تنگ وچشم شور را می دهند. آنها عقیده دارند که اگر چیزی به چشم کسی بیاید ( یعنی در چشم او بزرگ یا زیبا جلوه کند) درصورت نظر تنگ بودن ممکن است به آن صدمه وارد شود. آنها برای جلوگیری و درمان این مشکل راه هایی را اندیشیده اند که به اختصار بیان می کنم.

نظربند:

نظربند وسایل واعمالی است که برای پیشگیری به کارمی رود.

_اگر کسی مخصوصا بچه ای چشم بخورد اگر از زیر پای فردی که چشمش زده مقداری خاک به فرد چشم خورده بدهند تا بخورد آن فرد دیگر چشم نمی خورد.

_در گذشته برای جلوگیری از چشم خوردن از سنگهای آبی رنگی به نام کُوچَک استفاده می کرد.

_در گذشته برای چشم نخوردن نوزاد یک مهره ی سفید رنگ و به سر نوزاد می بستند.

_همچنین آنها مهره های آبی  ونمک های سنگی که در وسط آنها یک سوراخ وجود داشت را به شانه های بچه می بستند و یا روی ناف بند بچه سنجاق می کردند.

_آنها برای جلوگیری از چشم خوردن مشکه هایشان یک بوته ی اسپند را با اسپند آن می چیدند و روی سه پایه ی مشکه می گذاشتند و یا یک شلوار مردانه را روی سه پایه ی آن قرارمی دادند. آنها معتقد بودند که با این کار مشکه برکت نیز پیدا می کند.

 

نظربُر:

نظربر نیز و سایل و اعمالی است که برای رفع نظر به کارمی رود.

_آنها اعتقاد دارند که اگر کسی چشم خورد باید برای او تخم مرغ شکست به این صورت که ابتدا با زغال به نیت هر کس را که مد نظر دارند که ممکن است او را چشم زده باشد یک خط روی تخم مرغ می کشند و با نمک و اسپند داخل لباس شخص چشم خورده می گذارند و یک به یک نام آنها را می گویند و به قسمت طولی تخم مرغ  فشار وارد می کنند تا زمانی که تخم مرغ بشکند. اگرتخم مرغ شکسته نشود آن را به نیت ترکیدن چشم حسود به زمین می زنند و می شکنند.

_آنها عقیده دارند که اگر از شلوارکسی که چشمش شوراست و یک تکه یا نخ بکنند و آتش بزنند رفع چشم خوردگی می شود.

مثال های محلی :

_آدم خوش معا مله شریک مال مردمه.

_مگر هار شدی.

_دیگ به دیگ می گه روت سیاه.

_انگار پشه لگدش زده.

_شتر را با بارش بردن.

_مورچه وقتی بال در میاره می میره.

_سبیل یارو رو چرب کردن.

_سبیل یارو از جایی آب می خوره.(ازجایی حمایت می شه)

_عروس خیلی خوشگل بود اولَه پیکه [26]هم در آورد.

_مگر سر می بری.

_هم آش رو می خوای هم جاشو.

_شرم خاله از بی چادریه.

_مگه می خواد فیل هوا کنه.

_سرش به تنش می ارزه.

_فیلش یاد هندوستان کرده.

_فلانی سرش را مثل کپک کرده تو برف و فکرمی کنه هیچ  کی نمی بیندش.

_تا گوساله گاو بشه دل صاحبش آب بشه.(کنایه از زمان زیاد برای به ثمررسیدن چیزی)

_جوجه رو آخر پاییز می شمارند.

_فلانی باید هفت خوان رستم را رد کنه

_زبان خوش مار رو از سوراخ می کشه بیرون.

_سریا رو را با پنبه می برند.

_فلانی گربه صفته.

_کاسه ی داغ تر از آش.

_دل به دل راه داره.

_خر پیر و اوسار رنگین.

_شاخشون به هم گیرکرده.

_مرغ همسایه غازه.

_خر خاک می خوره دل خودش درد می گیره.

_مو لای  درزش نمی ره.

_مو از ماست کشیدن.

_موش تو سوراخ نمی رفت جاروب به  دنبش می بست

_هرچی بکاری همون رو درو می کنی.

_دندان لَق را باید کند انداخت  دور.

_یه سوزن به خودت بزن یه جوال دوز به همسایت.

_گربه را هرطور بندازی بالا با پنجه میاد پایین.

_دود از کنده بلند می شه.

_سر را به باد دادن.

_سرت رو محکم بچسب باد نبره.

_زبانم مو در آورد.

_هر کی خربزه می خوره پای لرزش هم می شینه.

_سنگ هاشون رو وا کندن.

_علف حرز محصول را خراب می کنه.

_سالی که نکوست از بهارش پیدا ست.

_مالت را سفت بچسب همسایت رو دزد نکن.

_زبان به دهان گرفتن.

_سواره از پیاده خبر نداره سیر از گرسنه.

_به  مرگ  بگیر تا  به  تب  رازی بشه.

_از بس شلوغه سگ صاحبش رو نمی شناسه.

_دندان روی جگر گذاشتن .

_مار از پونه بدش میاد در لونش سبزمی شه.

_هرجای آدم درد کنه جونش همونجاست.

_مثل گاو نه ماه شیرده می ماند.[27]

_خدا خر رو شناخت و شاخ بهش نداد.

_آنقدر ایستاد تا زیر پایش علف سبز شد.

_دایه ی مهربان تر از مادر

_خر بیار و باقالی بارکن.

_مثل خری که تو خَره مونده.

_سلام لربی طمع نیست.

_شریک دزد و رفیق قافله.

_شاهنامه آخرش خوشه.

_دل رو صابون زدن.

_مال حلال به صاحبش می رسه.

_مرغ طرف یک پا داره.

_بادمجان بم آفت نداره.

_آشپز که دو تا بشه آش یا شورمیشه یا بی نمک.

_هم خر را می خواد هم خرما را.

_مال بد بیخ ریش صاحبشه.

_این هم واسه فاطی تنبان نمی شه.

_دیوارموش داره موش هم گوش داره.

_فلان جا مثل بازار شام می مونه.

_یارو را تو ده راه نمی دادن سراغ کد خدا رو می گرفت.

_عروس بلد نیست برقصه میگه زمین کجه.

_تخم مرغ دزد شتر دزد می شود.

_فیل و فنجان یا شتر و پیاله

_در دیزی بازه حیای گربه کجاست.

_ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است.

_راه کج به منزل نمی رسه.

 

راویان:

·       حاج محمد جعفر صفایی

·       حاج حسین صفایی

·       کربلایی رضا هاشمی

·       حاجیه خانم فاطمه هاشمی

·       خانم اعظم صفایی

 

 

 

 

لغت نامه ی مردم روستای خوراوند:

اُو------------------------------------------------------------------------- آب

اُرسی--------------------------------------------------------------------- کفش

اِسِل----------------------------------------------------------------------- استخر

بون----------------------------------------------------------------------- پشت بام

بِسون--------------------------------------------------------------------- بگیر

پشقه---------------------------------------------------------------------- پشه

پاترسه-------------------------------------------------------------------- ترساندن

پیت آمده------------------------------------------------------------------ به تنگ آمده

تاپاله---------------------------------------------------------------------- تپیله

تندورستون--------------------------------------------------------------- تنورستان

تو------------------------------------------------------------------------- تاب

حموم--------------------------------------------------------------------- حمام

حنابندون------------------------------------------------------------------ حنابندان

خالزا---------------------------------------------------------------------- پسرخاله

خونَ تکونی--------------------------------------------------------------- خانه تکانی

خوروس------------------------------------------------------------------ خروس

دُماغ---------------------------------------------------------------------- دماغ

دوگوله-------------------------------------------------------------------- دیزی آبگوشت

دلنگون------------------------------------------------------------------- آویزان

رخت---------------------------------------------------------------------- لباس

روشنایی------------------------------------------------------------------ روشنایی

زئو----------------------------------------------------------------------- زائو

سول---------------------------------------------------------------------- ناودان

سُقلمه--------------------------------------------------------------------- مشت زدن

شَل----------------------------------------------------------------------- چلاق

عامو---------------------------------------------------------------------- عمو

عاروس------------------------------------------------------------------- عروس

عارسامو------------------------------------------------------------------ عروس عمو

عارسَمه------------------------------------------------------------------- عروس عمه

غزغان-------------------------------------------------------------------- دیگ

غزغانچه------------------------------------------------------------------ دیگ کوچک

غلاغ---------------------------------------------------------------------- کلاغ

کیله----------------------------------------------------------------------- پیمانه ی غلات

کُمبوزه-------------------------------------------------------------------- خربزه نرسیده

کُله------------------------------------------------------------------------ لانه ی مرغ

کَلنچار--------------------------------------------------------------------- مجادله

کَنده----------------------------------------------------------------------- آغل گوسفند

گُندله---------------------------------------------------------------------- گلوله ی ریسمان

گِراته---------------------------------------------------------------------- گره کور

گیجین--------------------------------------------------------------------- پاشنه ی در

گَر------------------------------------------------------------------------ کچل

مُفنگی-------------------------------------------------------------------- بی عرضه

 

 

 

 

منابع:

1.فرهادی ، مرتضی ، نامه ی کمره ، جلداول ،تهران 1369

2.ناصری فرد ، محمد ، آثارتاریخی خمین ، انتشارات نوای دانش ، دی ماه 1385

3. ابراهیمی ، عزیزاله (سرهنگ)، تاریخ شهرخمین ، انتشارات کالج  ، پاییز1373

4.تقوی ، نعمت اله ، جامه شناسی روستایی ، انتشارات پیام نور ، تهران 1380

5جهان فرد ، محمد ، جمعیت شناسی ایران ، تهران 1379

6.کوئن ، بروس ، ترجمه ی محسن ثلاثی ، مبانی جامعه شناسی ، انتشارات علمی 1387.

7. آگاهی ریش سفیدان روستای خوراوند.

 



[1] مزدیسنا  و ادب فارسی صفحه ی (338) و(353)

[2]  ابراهیمی ، عزیزاله ، تاریخ شهرستان  خمین ، انتشارات  کالج ، صفحه ی (64)

[3]  ناصری  فرد ، محمد ،  انتشارات نوای دانش ، صفحه ی (74)

[4]  در  مورد  موضوع  سنگ نگاره مطلبی ذکر نشده  است ولی ذکر شده  که  نزدیک به 90% سنگ نگاره ها در این منطقه به  اشکال بز کوهی سنبلیک ( با شاخ های بلند متصل شده  به  دم ) می باشد.

[5]  ناصری  فرد ، محمد ، صفحه ی (87)

[6]   . تپیله ی  سفت  شده ی  گوسفندان که  در اثر  گذشت زمان  در  طویله  به  صورت  لایه  لایه  در  می آید.

[7]   .چراغی که  فیتیله ی آن با خامه ی  قالی  بافی  و از نفت  برای  سوخت  آن  استفاده  می شده است و کاملا دست ساز بوده است.

[8] . قلبیر: وسیله ای است شبییه آبکش که از روده ی گوسفند و چوب ساخته  شده  است  و برای پاک کردن گندم و جداکردن  خاکه ی آن استفاده  می شود و سوراخ های آن کوچکتر از (سَرند) می باشد.

[9] . بارپاج: قلبیر کوچکی است که گندم های کم را با آن تمیز می کنند.

[10] . لوبیا بیز : یک نوع قلبیر است که با آن لوبیا ها را از ساقه های درشت یا چوب ها جدا می کنند.

[11]   . 60 روز از بهار رفته را همزمان با شکوفه کردن  گل محمدی است.

[12] . سنگ هایی که  به  صورت  دایره ای روی هم قرارمی گیرندکه گندم را در وسط سنگ  در قسمت  سوراخ آن می ریزند و سنگ را می چرخوانند تا گندم ها آسیاب شوند.

[13] . به معنی داشتن  درامد مطلوب ، مرفه بودن.

[14] . باج  به  معنی پول زور و پولی  که  در ازای  چرای  دام  در زمین اجاره ای بابت اجاره ی زمین  پرداخت  می شود.

[15]  . چوبی که به وسیله ی آن ارتفاع  شیر در ظرفی مشخص را اندازه گیری می کردند.

[16]  . شب بیستم  و بیست  و یکم ماه  مبارک رمضان را  شب تیغ می گویند.

[17] . کسی که  صاحب حق است. نیازمنداست

[18] . منظور از تقویم آب و هوایی تقسیم بندی سال  براساس  بحرانها و مسائل آب و هوایی است.

[19] .پنبه کاران.

[20] . فرهادی ، مرتضی ، نامه کمره ، جلد دوم صفحه ی82.

[21] . زمانی که آفتاب در هنگام طلوع برای چند لحظه از لا به لای ابرها بیرون آمده و دوباره  پنهان شود می گویند آفتاب خندیده

[22] . پولی که  در ازای شیری که  زن به  نوزادش در وقت زایمان به او می دهند.

[23] . شربتی است  که  از جوشاندن  سرکه و آب  و شکر تهیه  می شود.

[24] . ظرفی بزرگ  و سفالین شبیه  به تشت است.

[25] . یعنی : عسگری برادرم ، عسگری - رویم سیاه است  عسگری. دراین جا منظوراز عسگری انگور عسگری و منظور از روی سیاه پارچه ی سیاه ی بوده  که روی تابوت کشیده بودند.

[26] .آبله مرغان

[27] . به کسی می گویند که  نیکی می کند و با یک عمل اثرش را از بین می برد.

مطالب مرتبط
ارسال نظر برای این مطلب
این نظر توسط amin در تاریخ 8 سال پیش و 22:15 دقیقه ارسال شده است

افزایش بازدید عالی
افزایش رتبه گوگل
افزایش رنک الکسا
و..........
رایگان و تضمینی!!!
seo.rzb.ir


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B :S
کد امنیتی
رفرش
کد امنیتی
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
تبلیغات
Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
درباره ما
این وب سایت به منظور اطلاع رسانی اخبار و مناسبت های روستای زیبای خوراوند بوجود امده است.
اطلاعات کاربری
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 802
  • کل نظرات : 78
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 48
  • آی پی امروز : 4
  • آی پی دیروز : 4
  • بازدید امروز : 26
  • باردید دیروز : 25
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 2
  • بازدید هفته : 248
  • بازدید ماه : 931
  • بازدید سال : 10,495
  • بازدید کلی : 164,174
  • کدهای اختصاصی

    ÇÈÒÇÑ æÈãÓÊÑ

    ÇÈÒÇÑ æÈãÓÊÑ

    کانال